Vincristine
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 3 |
Inhoudsopgave
Vincristine: Van acute lymfatische leukemie en lymfoom naar ganglioneuroblastoom
Samenvatting in één zin
Vincristine is een vinca-alkaloïde cytostaticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij acute lymfatische leukemie, Hodgkin- en non-Hodgkinlymfoom, mantelcellymfoom en Langerhans-celhistiocytose. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij ganglioneuroblastoom. Hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies en 6 publicaties beschikbaar (vooral case reports en één prospectieve studie naar risicogestratificeerde behandeling).
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Acute lymfatische leukemie, Hodgkin- en non-Hodgkinlymfoom, mantelcellymfoom, Langerhans-celhistiocytose (volgens de indicatie-relaties in de kennisgraaf; de geregistreerde indicatietekst van de Nederlandse vergunning is niet beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Ganglioneuroblastoom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,31% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geen geldige vergunning) |
| Aantal vergunningen | 1 (0 geldig, 1 doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Proceed with Guardrails (doorgaan met waarborgen) |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Vincristine bindt aan tubuline en remt de polymerisatie van microtubuli. Hierdoor stopt de celdeling in de mitose, vooral in snel delende cellen. Gedetailleerde mechanistische gegevens uit de bron ontbreken in de voor dit rapport samengestelde data. Bovenstaande beschrijving is de algemeen bekende werking van dit geneesmiddel.
Ganglioneuroblastoom behoort tot de neuroblastaire tumoren (de neuroblastoomfamilie). Vincristine is een vast onderdeel van multimodale chemotherapie bij deze tumoren, meestal samen met cyclofosfamide, doxorubicine of cisplatine. De hoge score (0,993) past bij deze biologische en klinische verwantschap.
Let op: de titels en samenvattingen van de gevonden publicaties maken niet altijd duidelijk welke middelen zijn gebruikt. De specifieke bijdrage van vincristine is daarom niet bevestigd.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 31342649 | 2019 | Prospectieve klinische studie | Pediatric Blood & Cancer | Studie JN-L-10: beeldvormende risicofactoren (IDRF) sturen het chirurgische moment bij laagrisico-neuroblastoom; doel was minder behandelcomplicaties |
| 8255850 | 1993 | Case report | Postgraduate Medical Journal | Spinaal ganglioneuroblastoom: complete remissie met alleen combinatiechemotherapie (o.a. doxorubicine, vincristine, cyclofosfamide, etoposide, ifosfamide, cisplatine) |
| 15701990 | 2005 | Case report | Journal of Pediatric Hematology/Oncology | Ganglioneuroblastoom met obstructieve geelzucht; chemotherapie met cisplatine, pirarubicine/doxorubicine, cyclofosfamide en vincristine |
| 3071124 | 1988 | Case report | Hinyokika Kiyo | Multimodale behandeling van bijnier-ganglioneuroblastoom bij een volwassene |
| 8888754 | 1996 | Case report | Journal of Pediatric Hematology/Oncology | Zuigeling met multifocaal stadium-4 ganglioneuroblastoom met maagbetrokkenheid |
| 7421294 | 1980 | Case report | J Thorac Cardiovasc Surg | 31 patiënten met intrathoracaal ganglioneuroblastoom; behandeling met resectie, radiotherapie of chemotherapie |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 100081 | Vincristinesulfaat Pharmachemie 1 mg/ml, oplossing voor injectie (status: doorgehaald) | Niet vermeld | Niet vermeld |
Cytotoxiciteit
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Classificatie cytotoxiciteit | Conventioneel cytotoxisch middel (vinca-alkaloïde, antimitotisch) |
| Risico op myelosuppressie | Raadpleeg de SmPC (de kennisgraaf vermeldt leukopenie als contra-indicatie) |
| Emetogeniciteit | Raadpleeg de SmPC |
| Monitoring | Volledig bloedbeeld, lever- en nierfunctie, neurologische status |
| Bescherming bij bereiding en toediening | Volg de richtlijnen voor het hanteren van cytostatica |
Veiligheidsoverwegingen
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afkomstig uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de productinformatie):
- Lever- en galwegen: leverfalen, hyperbilirubinemie (incl. erfelijke vormen en syndroom van Gilbert), cholestase (incl. benigne recidiverende en familiaire intrahepatische cholestase)
- Zenuwstelsel en spieren: perifere zenuwaandoeningen, perifere neuropathie, neuromusculaire aandoeningen, ziekte van Charcot-Marie-Tooth, motorische perifere neuropathie, neuritis
- Bloed en nieren: leukopenie, acute urinezuurnefropathie, hyperurikemie
- Infecties: schimmelinfecties, dermatofytose, infectieziekten
Geneesmiddelinteracties: in totaal 643 interacties gevonden. Voorbeelden:
- Ernstig (Major): claritromycine
- Matig (Moderate): aprepitant, dexamethason, metronidazol, eliglustat, naltrexon, glycerolfenylbutyraat, miconazol, rolapitant, rosuvastatine, simvastatine, tinidazol, troglitazon
- Licht (Minor): levofloxacine
Voor volledige waarschuwingen en contra-indicaties: raadpleeg de SmPC (CBG-MEB/EMA) en de bijsluiter.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Proceed with Guardrails
Onderbouwing:
- Vincristine is al een gevestigd onderdeel van chemotherapie bij neuroblastaire tumoren en de score is hoog. Het bewijs bestaat echter alleen uit case reports en één prospectieve studie, waarin de specifieke bijdrage van vincristine niet is vastgesteld (bewijsniveau L3).
Voor een vervolg is nodig:
- Geactualiseerde SmPC-gegevens met waarschuwingen en contra-indicaties; deze ontbreken nu, wat de veiligheidsscreening blokkeert.
- Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank.
- Beoordeling van de richtlijnen en protocollen voor neuroblastaire tumoren, om vast te stellen of dit gebruik al standaardzorg is.
- Verduidelijking van de marktsituatie: de enige Nederlandse vergunning (RVG 100081) is doorgehaald, dus beschikbaarheid via andere vergunde producten of EMA-procedures moet worden nagegaan.
- Veiligheidsplan voor neurotoxiciteit, lever- en beenmergfunctie.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.