Topiramate
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 9 |
Inhoudsopgave
Topiramaat: Van epilepsie naar trigeminuszenuwneoplasma
Samenvatting in één zin
Topiramaat is een antiepilepticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen, partiële epilepsie en het Lennox-Gastaut-syndroom. Het TxGNN-model voorspelt de hoogste score voor trigeminuszenuwneoplasma, maar hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden. Voor een aantal verwante reflexepilepsieën (onder meer denkepilepsie en audiogene aanvallen) is wel indirecte of preklinische ondersteuning beschikbaar.
Kort overzicht
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Epilepsie met gegeneraliseerde tonisch-clonische aanvallen, partiële epilepsie, Lennox-Gastaut-syndroom (de toelatingsteksten in de NL-registratie zijn leeg) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Trigeminuszenuwneoplasma |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,70% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geannuleerd) |
| Aantal vergunningen | 1 (geannuleerd) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Bij de overige voorspellingen in de top 9 is de bewijslast per indicatie verschillend (zie “Overige voorspelde indicaties”).
Waarom is deze voorspelling (on)aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme zijn in de voor dit rapport samengestelde data niet beschikbaar. Uit de aanvullende analyse blijkt dat topiramaat bekend staat om natriumkanaalblokkade, versterking van GABA-A-activiteit, antagonisme van AMPA/kaïnaatreceptoren en remming van koolzuuranhydrase.
Voor trigeminuszenuwneoplasma is geen plausibele mechanistische koppeling met tumorbiologie aangetoond. De hoge score (0,997) is een puur grafgebaseerde voorspelling en weerspiegelt mogelijk de nabijheid van knooppunten als trigeminusneuralgie of neuropathische pijn, niet een antitumorwerking.
Voor de andere voorspelde indicaties, die reflexepilepsieën betreffen, is een algemene antiepileptische rationale wel aannemelijk. Dit is grotendeels een uitbreiding van de bestaande epilepsie-indicatie en niet een echte herpositionering.
Bewijs uit klinische studies
Voor trigeminuszenuwneoplasma zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd. Ook voor de overige voorspelde indicaties zijn geen klinische studies gevonden.
Bewijs uit de literatuur
Voor trigeminuszenuwneoplasma is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar. Zie hieronder de literatuur bij de overige voorspelde indicaties.
Overige voorspelde indicaties
| Indicatie | TxGNN-score | Bewijsniveau | Advies | Toelichting |
|---|---|---|---|---|
| Visuele epilepsie | 99,28% | L4 | Hold | Alleen algemene epilepsiereviews en richtlijnen; geen studie specifiek naar topiramaat bij visueel uitgelokte aanvallen |
| Denkepilepsie (thinking seizures) | 99,21% | L2 | Onderzoeksvraag | Cochrane-reviews van aanvullende topiramaattherapie bij therapieresistente partiële epilepsie (bijv. PMID 24570033, PMID 31642054); ondersteunt epilepsie in het algemeen, niet specifiek cognitief uitgelokte aanvallen |
| Schrikepilepsie | 99,21% | L5 | Hold | Geen literatuur of studies |
| Eetaanvallen | 99,21% | L4 | Hold | Literatuur betreft vooral eetstoornissen en gewichtseffecten, niet aanvallen uitgelokt door eten |
| Mictie-geïnduceerde aanvallen | 99,21% | L4 | Hold | Alleen algemene epilepsiereviews |
| Audiogene aanvallen | 99,21% | L4 | Onderzoeksvraag | Preklinische steun: topiramaat in GAERS en Wistar AS-model (PMID 12581224) en bij DBA/2-muizen (PMID 10666508); alleen dierstudies |
| Orgasme-geïnduceerde aanvallen | 99,21% | L5 | Hold | Geen literatuur of studies |
| Leesepilepsie | 99,09% | L4 | Hold | Voornamelijk niet-relevante literatuur; preklinische activiteit in genetische epilepsiemodellen |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119971//24167 | Topamax 100 mg, filmomhulde tabletten | Niet vermeld | Niet vermeld (status: geannuleerd) |
Er is geen geldige vergunning meer in Nederland (CBG-MEB). Er is alleen een geannuleerde vergunning.
Veiligheidsoverwegingen
Voor waarschuwingen en contra-indicaties uit de productinformatie zijn geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) voor veiligheidsinformatie.
- Mogelijke contra-indicaties volgens kennisgraaf (afgeleid van relaties in de kennisgraaf, niet van de bijsluitertekst): angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis, nierziekte, pyoureter, leverziekte, galblaasziekte, diarree, oculaire hypertensie, nefrolithiasis (inclusief gevoeligheid door SLC26A1), acute uraatnefropathie, acidose, metabole acidose, amnestische stoornis en retrograde amnesie.
- Geneesmiddelinteracties: 232 interacties gevonden. Voorbeelden van ernstige (Major) interacties: metformine, hyoscyamine, atropine, scopolamine, glycopyrronium, clidinium, dicyclomine, mepenzolaat, methscopolamine, propanthelin en trospium. Voorbeelden van matige interacties: pioglitazon, morfine, dronabinol, fentermine, metoclopramide, fenylbutyraat, nabilon en glibenclamide.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold (voor de hoofdvoorspelling trigeminuszenuwneoplasma)
Onderbouwing:
- De voorspelling berust uitsluitend op een grafmodel (L5) zonder klinisch of literatuurbewijs en zonder aannemelijke mechanistische link. Daarnaast is er in Nederland geen geldige vergunning meer voor Topamax.
- Binnen de overige voorspellingen verdienen denkepilepsie en audiogene aanvallen als onderzoeksvraag de meeste aandacht, maar deze overlappen met de reeds bestaande epilepsie-indicatie.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Gegevens over het werkingsmechanisme (nu niet beschikbaar) en onderzoek naar een eventuele relatie met tumorbiologie
- Waarschuwingen en contra-indicaties uit de SmPC/bijsluiter (CBG-MEB), nodig voor de veiligheidsscreening
- Gerichte literatuursearch naar topiramaat bij trigeminusgerelateerde aandoeningen (zoals trigeminusneuralgie) en bij reflexepilepsieën
- Opheldering van de vergunningsstatus in Nederland (de enige vergunning is geannuleerd) en de beschikbare toedieningsvormen
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.