Ropinirole
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Ropinirol: Van restlesslegssyndroom en de ziekte van Parkinson naar ADHD
Samenvatting in één zin
Ropinirol is een dopamine-agonist (D2/D3) die oorspronkelijk wordt gebruikt bij het restlesslegssyndroom en de ziekte van Parkinson. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD). Hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies gevonden, maar wel 8 publicaties, waaronder een gerandomiseerde, dubbelblinde studie uit 2026 en een casusbeschrijving.
Snel overzicht
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Restlesslegssyndroom en de ziekte van Parkinson (afkomstig uit de kennisgraaf; er is geen geregistreerde indicatietekst beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD) |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,99% |
| Evidentieniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geen geldige registratie) |
| Aantal registraties | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold (onderzoeksvraag; verdere verificatie nodig) |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Er zijn voor dit rapport geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar. Ropinirol is echter bekend als agonist van de dopamine D2- en D3-receptoren. ADHD gaat gepaard met een ontregeling van het dopaminesysteem.
ADHD en restlesslegssyndroom (een oorspronkelijke indicatie van ropinirol) komen vaak samen voor. Dit wijst op een gedeelde dopaminerge route en een mogelijke rol van de ijzerstofwisseling. Een casusbeschrijving uit 2005 meldt een 6-jarige jongen bij wie ropinirol zowel de ADHD-symptomen als de slaapproblemen aanzienlijk verbeterde. Een publicatie uit 2026 onderzocht ropinirol als aanvulling op methylfenidaat versus placebo bij kinderen met ADHD. De details van de resultaten konden op basis van de beschikbare gegevens niet worden geverifieerd.
Er zijn wel aandachtspunten: bij kinderen moeten impulsbeheersingsstoornissen, slaperigheid en augmentatie zorgvuldig worden beoordeeld.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 42640474 | 2026 | RCT (afgeleid uit titel) | Eur Child Adolesc Psychiatry | Ropinirol als aanvulling op methylfenidaat versus placebo bij 66 patiënten van 6-17 jaar met ADHD, 8 weken, dubbelblind; resultaten niet verifieerbaar uit de beschikbare gegevens |
| 16218085 | 2005 | Review | Sleep | Overzicht van het verband tussen restlesslegssyndroom en ADHD en mogelijke gezamenlijke behandeling |
| 18656214 | 2008 | Review | Revue Neurologique | Overzicht van het restlesslegssyndroom |
| 15866437 | 2005 | Casusbeschrijving | Pediatric Neurology | Kind met ADHD en restlesslegssyndroom: duidelijke verbetering van ADHD-symptomen en slaap met ropinirol |
| 34182128 | 2021 | Preklinisch | Pharmacol Res | Heteromerisatie van de α2A-adrenoceptor en dopamine D4-receptorvarianten; relevant voor ADHD en impulsbeheersing |
| 24992083 | 2014 | Klinische studie (indirect) | Clin Neuropharmacol | Piribedil versus pramipexol en ropinirol bij Parkinson met overmatige slaperigheid overdag; ander geneesmiddel, dus indirect |
| 30950895 | 2019 | Bijwerkingenrapport | Cornea | Hoornvliesoedeem bij dopaminerge middelen; niet relevant voor werkzaamheid |
| 17483695 | 2007 | Diermodel | J Neuropathol Exp Neurol | Diermodel voor restlesslegssyndroom (A11-laesie en ijzertekort) |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119000 | Ropinirol Retard Mylan 8 mg, tabletten met verlengde afgifte | Niet beschikbaar | Niet beschikbaar (registratie doorgehaald) |
Veiligheidsoverwegingen
De gegevens uit de bijsluiter van het CBG-MEB zijn niet beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) voor veiligheidsinformatie.
- Mogelijke contra-indicaties (uit de kennisgraaf, geen bijsluitertekst): multipele systeematrofie, posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom, orthostatische hypotensie, door geneesmiddelen veroorzaakte dyskinesie, leverfalen, psychotische stoornis, schizofreniforme stoornis, psychische stoornis, schizoaffectieve stoornis en hypotensieve aandoening.
- Geneesmiddelinteracties: er zijn 207 interacties gevonden. Matig ernstige interacties zijn onder meer met morfine (ook liposomaal), cimetidine, dronabinol, obeticholzuur, metoclopramide, nabilon en opium.
- Bijkomende signalen uit de literatuur: risico op gokstoornis en andere impulsbeheersingsproblemen bij dopamine-agonisten, evenals slaperigheid.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs voor ADHD is beperkt tot een casusbeschrijving, reviews en een recente RCT waarvan de resultaten nog niet zijn geverifieerd. Er zijn geen geregistreerde klinische studies. Er is momenteel geen geldige Nederlandse registratie en de veiligheidsgegevens uit de bijsluiter ontbreken, waardoor de eerste veiligheidsscreening nog niet kan worden afgerond.
Om verder te gaan is nodig:
- Volledige beoordeling van de 2026-RCT (resultaten, bijwerkingen, effectgrootte).
- Gegevens over het werkingsmechanisme van ropinirol.
- Veiligheidsgegevens uit de SmPC/bijsluiter via het CBG-MEB.
- Beoordeling van de veiligheid bij kinderen (impulsbeheersing, slaperigheid, augmentatie).
- Bepalen van een regulatoire route, omdat er momenteel geen geldige registratie in Nederland is.
Overige voorspelde indicaties (kort): schizofrenie (L4, Hold): indirect en voornamelijk preklinisch bewijs, met een theoretisch risico op verergering van psychotische symptomen. De overige voorspellingen (o.a. faciodigitogenitaal syndroom, perisylvische polymicrogyrie, retinadystrofie, X-gebonden myopie, congenitale glycosylatiestoornis, atypische glycine-encefalopathie en Charcot-Marie-Tooth type 1G) berusten alleen op de modelscore (L5, Hold) zonder aanwijsbaar mechanisme of onderzoek.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.