Rabeprazole
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 2 |
Inhoudsopgave
Rabeprazol: Van maagzweer en reflux naar smouldering systemische mastocytose
Samenvatting in één zin
Rabeprazol is een protonpompremmer die oorspronkelijk wordt gebruikt voor zuurgerelateerde maag- en slokdarmaandoeningen, zoals maagzweren, gastro-oesofageale refluxziekte en het Zollinger-Ellison-syndroom. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij smouldering systemische mastocytose. Hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden; de voorspelling berust uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Zuurgerelateerde aandoeningen van maag en slokdarm (o.a. maagzweer, refluxziekte, Zollinger-Ellison-syndroom). Er is geen geregistreerde indicatietekst beschikbaar. |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Smouldering systemische mastocytose |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,44% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registratie (geen geldige vergunning) |
| Aantal vergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar. Op basis van de bekende informatie is rabeprazol een protonpompremmer die de maagzuursecretie onderdrukt. Bij mastocytose maken mestcellen veel histamine vrij, wat tot overmatige maagzuurproductie kan leiden. Daarom worden protonpompremmers al gebruikt als symptomatische behandeling van de maag-darmklachten bij deze ziekte.
Dit ondersteunt uitsluitend symptoombestrijding. Er is geen aanwijzing dat rabeprazol het ziekteverloop, de mestcellast of de KIT-gedreven ziekteprocessen van smouldering systemische mastocytose beïnvloedt. Bovendien staan systemische mastocytose en mastocytose al in de lijst van oorspronkelijke indicaties van het model. De voorspelling weerspiegelt dus vooral de nabijheid in de kennisgraaf tot bestaand, aan de indicatie grenzend gebruik en is geen nieuw herpositioneringssignaal.
De tweede voorspelling, lymfadenopathische mastocytose met eosinofilie (score 99,35%), volgt dezelfde logica. Rabeprazol kan hier hooguit de zuurgerelateerde klachten verlichten. De lymfadenopathie, de eosinofilie en de onderliggende klonale mestcelziekte worden er niet door behandeld; daarvoor zijn normaal gesproken cytoreductieve of KIT-gerichte middelen nodig.
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 120457//23211 | Pariet 20 mg, maagsapresistente tabletten (status: doorgehaald) | Niet vermeld | Niet vermeld |
Er is geen geldige vergunning voor een enkelvoudig of gecombineerd product in Nederland.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afgeleid uit relaties in de kennisgraaf, niet uit de officiële productinformatie): leverziekte, galblaasziekte, osteoporose, postmenopauzale osteoporose en botbreuken.
- Geneesmiddelinteracties: er zijn 666 interacties gevonden. Voorbeelden van interacties met niveau Major: acalabrutinib en atazanavir. Voorbeelden van niveau Moderate: amikacine, amfetamine, amfotericine B, apalutamide, aprepitant, armodafinil en bosutinib. Voorbeelden van niveau Minor: acetylsalicylzuur en axitinib. Dit is slechts een selectie; de volledige lijst moet worden beoordeeld voordat een toepassing wordt overwogen.
De waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie van het CBG-MEB zijn niet beschikbaar. Raadpleeg de SmPC en de bijsluiter voor volledige veiligheidsinformatie.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing: De voorspelling berust uitsluitend op het model (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of literatuur. Rabeprazol biedt hooguit symptoombestrijding van zuurgerelateerde klachten bij mastocytose en heeft geen aangetoond effect op de ziekte zelf. Daarnaast heeft het middel in Nederland geen geldige handelsvergunning meer.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De waarschuwingen en contra-indicaties uit de CBG-MEB-productinformatie (de SmPC), zodat de veiligheidsscreening kan worden uitgevoerd. Dit ontbreekt nu en blokkeert de volgende stap.
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank.
- Een systematische literatuursearch naar het gebruik van protonpompremmers bij mastocytose, om vast te stellen of er meer is dan symptoombestrijding.
- Duidelijkheid over de vergunningsstatus en beschikbare toedieningsvormen in Nederland, aangezien de enige bekende registratie is doorgehaald.
- Een beoordeling van de relevantie van de interacties en van de contra-indicaties uit de kennisgraaf (botgezondheid, lever- en galblaasaandoeningen) voor de doelpopulatie.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.