Quetiapine
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
- Quetiapine
- Quetiapine: van bipolaire stoornis en schizofrenie naar retinale dystrofie (met of zonder extraoculaire afwijkingen)
Quetiapine: van bipolaire stoornis en schizofrenie naar retinale dystrofie (met of zonder extraoculaire afwijkingen)
Samenvatting in het kort
Quetiapine is een antipsychoticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij bipolaire stoornis en schizofrenie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij retinale dystrofie met of zonder extraoculaire afwijkingen. Voor deze voorspelling zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden. Het is een zuiver computationele voorspelling.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Bipolaire stoornis, schizofrenie (de geregistreerde indicatietekst van de Nederlandse vergunningen is niet beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Retinale dystrofie met of zonder extraoculaire afwijkingen |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,57% |
| Evidenceniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (vervallen) registraties |
| Aantal vergunningen | 2 (beide doorgehaald) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom zou deze voorspelling redelijk kunnen zijn?
Er zijn momenteel geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar. Quetiapine is een atypisch antipsychoticum met bewezen werkzaamheid bij schizofrenie en bipolaire stoornis. De gegevens ondersteunen echter geen mechanistische toepassing bij een erfelijke netvliesaandoening.
Retinale dystrofie is een groep erfelijke aandoeningen waarbij het netvlies degenereert. Dat verschilt fundamenteel van de psychiatrische indicaties waarvoor quetiapine wordt gebruikt. Er is geen aanwijsbaar biologisch pad dat quetiapine met deze aandoening verbindt.
De hoge score komt voort uit patronen in een kennisgraaf en is geen bewijs van werkzaamheid. De voorspelling moet daarom als een zwak hypothetisch signaal worden gezien.
Klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuur
Er is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Status |
|---|---|---|
| RVG 119884//34625 | Seroquel XR 50 mg, tabletten met verlengde afgifte | Doorgehaald |
| RVG 103463 | Quetiapine Farmaprojects 100 mg filmomhulde tabletten | Doorgehaald |
Beide vergunningen zijn doorgehaald, dus er is geen geldige enkelvoudige of combinatieregistratie meer in de gegevens van het CBG-MEB. Voor de goedgekeurde indicaties van andere quetiapineproducten verwijzen we naar de actuele SmPC.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (geen bijsluitertekst, dus indicatief): quetiapine wordt in de kennisgraaf in verband gebracht met voorzichtigheid of contra-indicatie bij onder meer:
- hart- en bloedvatproblemen: hypertensie, orthostatische hypotensie, lang-QT-syndroom, torsades de pointes en myocardinfarct;
- stofwisselings- en hormonale aandoeningen: diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, hyperglykemie, hypothyreoïdie, hyperlipidemie, hypertriglyceridemie en obesitas;
- bloed- en overige aandoeningen: neutropenie, agranulocytose, epilepsie, leverziekte, galblaasaandoeningen en borstkanker bij vrouwen.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 403 interacties gevonden. Daaronder staan twee interacties met ernstig risico (Major): bupropion en morfine. Verder zijn veel interacties met matig risico (Moderate) bekend, onder andere met antidiabetica (metformine, pioglitazon, alogliptine, canagliflozine, acarbose, chloorpropamide), anticholinergica (atropine, hyoscyamine, glycopyrronium), dexamethason, epinefrine, famotidine, loperamide en aprepitant.
Raadpleeg voor de volledige waarschuwingen en contra-indicaties de SmPC en de bijsluiter (PIL) van een geldig quetiapineproduct.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust uitsluitend op een grafgebaseerd model (evidenceniveau L5). Er zijn geen studies, geen literatuur en geen aannemelijke mechanistische samenhang. Daarnaast heeft quetiapine in Nederland momenteel geen geldige registratie.
Om verder te gaan is nodig:
- Gegevens over het werkingsmechanisme van quetiapine en een onderbouwde biologische link met retinale dystrofie.
- Preklinisch onderzoek (bijvoorbeeld in netvliesmodellen) als eerste bewijsstap.
- Veiligheidsinformatie uit de SmPC van het CBG-MEB voor een veiligheidsscreening.
- Een actueel overzicht van de beschikbare registraties en toedieningsvormen.
Aanvullende opmerking: van de tien hoogst scorende voorspellingen is alleen trichotillomanie (score 99,38%) ondersteund door literatuur. Dat zijn zes publicaties, waarschijnlijk casuïstiek en overzichtsartikelen, waarvan de opzet en uitkomsten niet zijn geverifieerd. Er zijn geen geregistreerde klinische studies. Dit kan een interessantere onderzoeksvraag zijn dan retinale dystrofie, maar voor elke aanbeveling is eerst een gecontroleerde studie nodig.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.