Pravastatin
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 9 |
Inhoudsopgave
- Pravastatin
- Pravastatine: Van hyperlipidemie en atherosclerose naar homozygote familiaire hypercholesterolemie
Pravastatine: Van hyperlipidemie en atherosclerose naar homozygote familiaire hypercholesterolemie
Samenvatting in één zin
Pravastatine is een statine (HMG-CoA-reductaseremmer) dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij hyperlipidemie, atherosclerose en cerebrovasculaire aandoeningen. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij homozygote familiaire hypercholesterolemie, maar de onderbouwing is zwak: de enige geregistreerde studie (1 klinische studie) onderzoekt een ander geneesmiddel (alirocumab), en de 12 gevonden publicaties bevatten geen pravastatinespecifiek bewijs voor deze aandoening.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Hypertriglyceridemie, beroerte/cerebrovasculaire aandoeningen, atherosclerose, familiaire gecombineerde hyperlipidemie en hyperlipoproteïnemie (afkomstig uit de kennisgraaf; de geregistreerde indicatietekst van de Nederlandse vergunning is niet beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Homozygote familiaire hypercholesterolemie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,95% |
| Bewijsniveau | L4 (zie toelichting hieronder) |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken (cancelled) |
| Aantal vergunningen | 1 (ingetrokken) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Toelichting bewijsniveau: de data die voor dit rapport zijn samengesteld, kennen aan deze voorspelling niveau L4 toe. Er is geen pravastatinestudie bij deze indicatie, dus het bewijs blijft beperkt tot mechanistische en indirecte gegevens.
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Op dit moment zijn er geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar in de data die voor dit rapport zijn samengesteld. Op basis van algemene kennis remt pravastatine HMG-CoA-reductase, het snelheidsbepalende enzym in de cholesterolsynthese in de lever. Dit verlaagt de intracellulaire cholesterolconcentratie en verhoogt de expressie van LDL-receptoren, waardoor LDL-cholesterol uit het bloed wordt opgenomen.
Biologisch is dit relevant voor hypercholesterolemie. Bij homozygote familiaire hypercholesterolemie is de functie van de LDL-receptor echter ernstig verminderd of afwezig. Het werkingsmechanisme van statines berust juist grotendeels op die receptor, dus de effectiviteit is naar verwachting beperkt. Eén van de gevonden publicaties (Prescrire, 2004) vermeldt eveneens dat statines weinig effectief zijn bij de homozygote vorm.
De voorspelling is daarom vooral een uitkomst van de modelmatige nabijheid tussen aandoeningen in de kennisgraaf, en niet van directe klinische bevestiging.
Bewijs uit klinische studies
| Studienummer | Fase | Status | Aantal deelnemers | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT03510715 | Fase 3 | Afgerond | 18 | Open-label studie met alirocumab (PCSK9-remmer) bij kinderen en adolescenten (8-17 jaar) met HoFH, met LDL-C na 12 weken als primaire uitkomst. Pravastatine is niet de onderzochte interventie, dus dit levert geen direct bewijs. |
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 28685504 | 2017 | Systematische review | Cochrane Database Syst Rev | Statines bij kinderen met familiaire hypercholesterolemie; vooral relevant voor de heterozygote vorm. |
| 31696945 | 2019 | Systematische review | Cochrane Database Syst Rev | Update van de Cochrane-review over statines bij kinderen met familiaire hypercholesterolemie. |
| 28437620 | 2017 | Richtlijn | Endocr Pract | AACE/ACE-richtlijn voor dyslipidemie en preventie van cardiovasculaire ziekten. |
| 15532136 | 2004 | Commentaar | Prescrire Int | Simvastatine en pravastatine zijn referentiestatines, maar statines zijn weinig effectief bij homozygote familiaire hypercholesterolemie. |
| 28416195 | 2017 | Fase 4 RCT | Lancet HIV | Pitavastatine versus pravastatine bij hiv en dyslipidemie; niet specifiek voor HoFH. |
| 12269853 | 2002 | Review | Drugs | Rosuvastatine bij dyslipidemie; vermeldt superioriteit ten opzichte van onder meer pravastatine. |
| 15531000 | 2004 | Review | Clin Ther | Rosuvastatine, onder meer geïndiceerd bij HoFH; geen pravastatinegegevens. |
| 14727947 | 2003 | Review | Am J Cardiovasc Drugs | Ezetimib, een cholesterolabsorptieremmer; niet over pravastatine. |
De overige gevonden publicaties betreffen andere statines of zijn preklinisch of genetisch van aard en bieden geen pravastatinespecifiek bewijs voor HoFH.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 110016 | Pravastatinenatrium Aurobindo 40 mg, tabletten (ingetrokken) | Niet vermeld | Niet beschikbaar |
Deze vergunning (CBG-MEB) is ingetrokken; er is geen geldige vergunning voor pravastatine in de data opgenomen.
Veiligheidsoverwegingen
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (niet afkomstig van de officiële productinformatie, dus indicatief): nier- en leveraandoeningen, myopathie en andere spieraandoeningen, rhabdomyolyse, galblaasaandoeningen, trombocytopenie, maagzweren, jicht, hypercalciëmie, nefrolithiase, hemofilie, anemie, sarcoïdose, hyperparathyreoïdie en middelenmisbruik, naast een aantal andere aandoeningen.
Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 278 interacties gevonden. Matige interacties zijn onder meer gemeld met:
- metronidazol
- claritromycine
- eluxadoline
- naltrexon
- pectine
- rosuvastatine
- simvastatine
- tinidazol
Voor andere interacties is het niveau onbekend (onder meer calcitriol, acarbose, sucralfaat, prednison en vancomycine).
De officiële waarschuwingen en contra-indicaties uit de productinformatie zijn niet beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL) voor volledige veiligheidsinformatie.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Voor deze indicatie is geen enkele studie met pravastatine gevonden. De enige studie onderzoekt alirocumab, en bij homozygote FH is de werking van statines mechanistisch beperkt door de verstoorde LDL-receptorfunctie.
- Er is bovendien geen geldige Nederlandse vergunning en de officiële veiligheidsgegevens ontbreken (blokkerend).
Om verder te gaan is nodig:
- Officiële waarschuwingen en contra-indicaties uit de SmPC van het CBG-MEB.
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld uit DrugBank).
- Pravastatinespecifieke klinische data bij HoFH, bij voorkeur gerandomiseerd.
- Beoordeling van de plaats van pravastatine ten opzichte van bestaande HoFH-behandelingen (zoals PCSK9-remmers).
Aanvullende opmerking over andere voorspellingen
Uit de data blijkt dat twee andere voorspellingen een sterkere onderbouwing hebben dan de hierboven beschreven hoofdvoorspelling:
- Hiv-gerelateerde dyslipidemie en cardiovasculair risico (bewijsniveau L2): meerdere kleine fase 2/4-studies, een fase 3-studie en systematische reviews. Het bewijs ondersteunt gebruik bij dyslipidemie bij hiv, niet de behandeling van de hiv-infectie zelf.
- Heterozygote familiaire hypercholesterolemie (bewijsniveau L3): pravastatinespecifieke pediatrische gegevens bestaan, maar dit is grotendeels een bestaand gebruik en geen nieuwe herpositionering.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.