Pitavastatin
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
- Pitavastatin
- Pitavastatine: Van familiaire gecombineerde hyperlipidemie naar homozygote familiaire hypercholesterolemie
Pitavastatine: Van familiaire gecombineerde hyperlipidemie naar homozygote familiaire hypercholesterolemie
Samenvatting in één zin
Pitavastatine is een statine (HMG-CoA-reductaseremmer), oorspronkelijk gebruikt voor de behandeling van familiaire gecombineerde hyperlipidemie. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij homozygote familiaire hypercholesterolemie. Voor deze specifieke indicatie zijn 0 geregistreerde klinische studies en 2 publicaties beschikbaar, die slechts indirect ondersteuning bieden.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Familiaire gecombineerde hyperlipidemie (volgens de kennisgraaf; in de NL-vergunning is geen indicatietekst opgenomen) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Homozygote familiaire hypercholesterolemie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,996% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) registratie |
| Aantal vergunningen | 1 |
| Aanbevolen besluit | Hold (onderzoeksvraag; nader onderzoek nodig) |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de data die voor dit rapport is samengesteld. Op basis van bekende informatie is pitavastatine een statine. De werkzaamheid bij erfelijke vetstofwisselingsstoornissen is aangetoond, en mechanistisch kan het van toepassing zijn op homozygote familiaire hypercholesterolemie.
Statines remmen HMG-CoA-reductase en verhogen de expressie van LDL-receptoren, waardoor het LDL-cholesterol daalt. Bij patiënten met homozygote familiaire hypercholesterolemie ontbreken functionele LDL-receptoren echter geheel of grotendeels (null- of defecte receptoren). De respons op statines is daardoor naar verwachting beperkt en afhankelijk van de resterende receptoractiviteit.
De aangeleverde literatuur biedt slechts indirecte steun: een RCT bij hiv-gerelateerde dyslipidemie en een casusbeschrijving van autosomaal recessieve hypercholesterolemie.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd voor deze indicatie.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 28416195 | 2017 | RCT (fase 4) | The Lancet HIV | INTREPID: pitavastatine versus pravastatine bij volwassenen met hiv-1 en dyslipidemie (12 en 52 weken). Niet uitgevoerd bij homozygote FH; slechts indirect relevant. |
| 39532566 | 2025 | Casusbeschrijving | Journal of Clinical Lipidology | Snelle lipidenverlagende respons bij twee patiënten met autosomaal recessieve hypercholesterolemie, klinisch niet te onderscheiden van homozygote FH. |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 106928 | Livazo 1 mg filmomhulde tabletten | Niet vermeld | Niet vermeld (vergunning doorgehaald) |
Er is alleen een doorgehaalde registratie; er is geen geldige vergunning op de Nederlandse markt. Beschikbaarheid en regelgevingscontext moeten worden geverifieerd bij het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
Voor de bijsluiterteksten (waarschuwingen en contra-indicaties) zijn geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC voor veiligheidsinformatie.
Contra-indicaties uit de kennisgraaf (geen bijsluitertekst): leverziekte, galblaasziekte, hypothyreoïdie, myxoedeem, congenitale hypothyreoïdie, myopathie, spierziekte, skeletspierziekte, familiaire periodieke paralyse, hypotensie, rhabdomyolyse, nodulaire fasciitis, verminderde nierfunctie en letsel.
Geneesmiddelinteracties: in totaal 89 interacties gevonden. De belangrijkste matige interacties zijn onder meer met:
- Andere statines: rosuvastatine, simvastatine
- Cobicistat, eltrombopag
- Metronidazol, tinidazol, secnidazol, benznidazol
- Chloroquine, hydroxychloroquine
- Disulfiram, ethanol, eluxadoline, naltrexon, zafirlukast
Interacties met warfarine en dicoumarol zijn als gering ingedeeld.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling is plausibel op mechanistische gronden, maar het bewijs is slechts indirect (bewijsniveau L4). Bij homozygote FH is een beperkte respons te verwachten door ontbrekende LDL-receptoractiviteit. Bovendien is er in Nederland geen geldige vergunning.
Om verder te gaan is nodig:
- Directe klinische gegevens bij patiënten met homozygote FH (studies of registergegevens)
- Gegevens over het werkingsmechanisme en de receptoractiviteit-afhankelijkheid van de respons
- Bijsluiterinformatie (waarschuwingen, contra-indicaties) van het CBG-MEB
- Verificatie van de regelgevings- en beschikbaarheidsstatus in Nederland
Overige voorspelde indicaties (ter oriëntatie)
Naast de bovenstaande hoofdvoorspelling bevatten de gegevens ook andere voorspellingen met sterker bewijs:
| Voorspelde indicatie | Bewijsniveau | Aanbeveling |
|---|---|---|
| Hiv-infectie (cardiovasculaire preventie bij hiv; REPRIEVE-studie, NEJM 2023) | L1 | Proceed with Guardrails |
| Hyperlipoproteïnemie (grotendeels de kernindicatie van het middel) | L1 | Proceed with Guardrails |
| Familiaire hypercholesterolemie (pediatrische studies) | L2 | Proceed with Guardrails |
| Autosomaal dominante hypercholesterolemie | L2 | Proceed with Guardrails |
| CETP-deficiëntie, CYP7A1-deficiëntie, hepatische lipasedeficiëntie, neurologische ontwikkelingsstoornis, feliene aids | L5 | Hold |
Bij de hiv-indicatie gaat het om preventie van hart- en vaatziekten bij hiv, niet om behandeling van de infectie zelf. Aandachtspunten zijn interacties met antiretrovirale middelen, diabetesrisico en monitoring op myopathie. Feliene aids is een diergeneeskundige aandoening en valt buiten de reikwijdte van humaan drug repurposing.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.