Oxytetracycline
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Oxytetracycline: Van urineweginfectie naar chronische rinosinusitis
Samenvatting in één zin
Oxytetracycline is een antibioticum uit de tetracyclinegroep. Het wordt van oudsher gebruikt bij bacteriële infecties zoals urineweginfecties, bronchitis en conjunctivitis. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij chronische rinosinusitis, maar er zijn geen klinische studies en geen publicaties voor deze specifieke indicatie in de voor dit rapport samengestelde gegevens.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Urineweginfectie (en o.a. bronchitis, pneumonie, conjunctivitis, faryngitis; afkomstig uit de kennisgraaf, want de geregistreerde indicatietekst ontbreekt) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Chronische rinosinusitis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,61% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties |
| Aantal registraties | 2 (beide doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Er zijn momenteel geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar. Op basis van de bekende informatie behoort oxytetracycline tot de tetracyclines. De werkzaamheid daarvan bij diverse bacteriële luchtweg-, urineweg- en ooginfecties is aangetoond. Mechanistisch zou het daarom van toepassing kunnen zijn op chronische rinosinusitis.
Tetracyclines hebben een antibacteriële werking en daarnaast mogelijk ontstekingsremmende eigenschappen, waaronder remming van matrixmetalloproteïnasen (MMP’s). Beide kunnen plausibel samenhangen met een infectie en ontsteking van de neusbijholten. Het ontbreken van mechanismegegevens betekent echter dat deze link niet kan worden getoetst. De score weerspiegelt bovendien een voorspelling van het model en geen klinisch bewijs.
De overige hoogst scorende voorspellingen (o.a. chronische ethmoïdale sinusitis, punctate epitheliale keratoconjunctivitis en otitis externa) liggen in hetzelfde infectieuze of ontstekingsgebied. Enkele voorspellingen, zoals de neoplasmata van de neusbijholten en de cardiomyopathie van Chagas, hebben geen duidelijke mechanistische onderbouwing.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar voor chronische rinosinusitis.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 118022//03542 | Terra-Cortril met polymyxine-B, oordruppels | Oordruppels | — (doorgehaald) |
| RVG 113295//03543 | Terra-Cortril met polymyxine-B, oogzalf | Oogzalf | — (doorgehaald) |
Beide registraties zijn doorgehaald. Er is dus momenteel geen geldige registratie van oxytetracycline bij het CBG-MEB in de gebruikte gegevens, wat de praktische ontwikkeling op korte termijn beperkt.
Veiligheidsoverwegingen
De registratietekst (SmPC) was voor dit rapport niet beschikbaar. Raadpleeg de SmPC voor waarschuwingen en contra-indicaties. Hieronder staan de beschikbare gegevens uit andere bronnen.
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (geen productteksten): nieraandoening, nierfalen, uremie, glomerulonefritis, leveraandoening, galblaasaandoening, Clostridium difficile-colitis, G6PD-deficiëntie, kaliumdeficiëntie, atriumfibrillatie, atrioventriculair blok, Adams-Stokes-syndroom, Wolff-Parkinson-White-syndroom, ademhalingsfalen, perinatale necrotiserende enterocolitis, cystinurie, galactosemie, glycogeenstapelingsziekte en pyoureter. Dit zijn signalen uit een model en geen officiële labelgegevens.
- Geneesmiddelinteracties: 233 interacties zijn gevonden. Voorbeelden:
- Ernstig (major): vitamine A.
- Matig (moderate): amoxicilline, balsalazide, calcium- en magnesiumzouten, zinkzouten, kaliumcitraat en diverse insulines. Mineraalhoudende middelen kunnen de opname van tetracyclines verminderen.
- Mild (minor): mannitol.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Er is alleen een modelvoorspelling (L5) zonder klinische studies of literatuur voor chronische rinosinusitis. Het mechanisme kan niet worden getoetst en de registraties in Nederland zijn doorgehaald.
- Het ontbreken van registratietekst over waarschuwingen en contra-indicaties is een blokkerend hiaat voor een veiligheidsscreening.
Opmerking over andere voorspellingen: de enige voorspelde indicatie met literatuur is otitis externa (score 99,27%, evidentieniveau L3). Het gaat om oudere studies met topische combinatiepreparaten van oxytetracycline, polymyxine B en hydrocortison, bijvoorbeeld PMID 2415098 (gerandomiseerd, 1985, geen significant verschil met framycetine/gramicidine), PMID 2156538 (1990) en PMID 8222746 (1993, vergelijking met ciprofloxacine). De bijdrage van oxytetracycline zelf is daarin moeilijk te isoleren, en uit een studie met een steroïd zonder antibioticum (PMID 15949095) blijkt dat een steroïd alleen mogelijk ook effectief is. Dit past bij een onderzoeksvraag en niet bij een directe ontwikkelbeslissing.
Om verder te gaan is nodig:
- De SmPC en bijsluiter (via het CBG-MEB) met waarschuwingen en contra-indicaties.
- Gegevens over het werkingsmechanisme, bijvoorbeeld uit DrugBank.
- Een systematische literatuur- en studieregistratiezoektocht specifiek voor oxytetracycline of tetracyclines bij chronische rinosinusitis.
- Beoordeling van de toedieningsroute (systemisch of topisch) en van de beschikbaarheid van een geschikt product, gezien de doorgehaalde registraties.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.