Oxaliplatin
| Bewijsniveau: L2 | Voorspelde indicaties: 4 |
Inhoudsopgave
- Oxaliplatin
- Oxaliplatine: Van gemetastaseerd colorectaal carcinoom naar maligne pleuraal mesothelioom
Oxaliplatine: Van gemetastaseerd colorectaal carcinoom naar maligne pleuraal mesothelioom
Samenvatting in één oogopslag
Oxaliplatine is een platinahoudend cytostaticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij uitgezaaide kanker van de dikke darm. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij maligne pleuraal mesothelioom. Daarvoor zijn 3 klinische studies (waarvan 2 direct relevant, beide fase 2) en 20 publicaties gevonden. Dit zijn vooral kleine fase 2-studies zonder gerandomiseerde vergelijking.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Gemetastaseerd colorectaal carcinoom (uit de kennisgraaf; de vergunningstekst in Nederland bevat geen indicatietekst) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Maligne pleuraal mesothelioom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,68% |
| Bewijsniveau | L2 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) vergunning |
| Aantal vergunningen | 1 (0 geldig, 1 doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport verzamelde data. Op basis van bekende klasse-informatie is oxaliplatine een platinaverbinding die DNA-crosslinks (binnen en tussen DNA-strengen) vormt. Hierdoor worden DNA-replicatie en -transcriptie geremd en sterven kankercellen af.
Platinaverbindingen zoals cisplatine en carboplatine vormen de basis van de chemotherapie bij mesothelioom. Het is daarom aannemelijk dat oxaliplatine een vergelijkbaar werkingsprincipe deelt. Meerdere fase 2-studies laten activiteit zien in combinatie met gemcitabine, raltitrexed, vinorelbine of bortezomib. De zeer hoge TxGNN-score past bij deze klasse-gebonden redenering. Het mechanisme berust echter op kennis over de geneesmiddelklasse en niet op specifieke mechanismegegevens van dit middel.
Er is ook tegenbewijs: een kleine fase 2-studie met raltitrexed plus oxaliplatine als tweedelijnsbehandeling liet geen objectieve responsen zien (PMID 15893013).
Bewijs uit klinische studies
| Studienummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT00996385 | Fase 2 | Onbekend | 29 | Bortezomib (Velcade) plus oxaliplatine (Eloxatin) bij eerder behandelde patiënten met pleurale of peritoneale mesothelioom; open-label, enkelarmig |
| NCT00859469 | Fase 2 | Afgerond | 29 | Oxaliplatine plus gemcitabine als eerste- of tweedelijnsbehandeling bij pleuraal of peritoneaal mesothelioom; primaire vraag is het responspercentage; niet-gerandomiseerd |
| NCT07532902 | Fase 1 | Werft patiënten | 60 | Basketstudie met BMS-986504 plus standaardtherapie bij gemetastaseerde MTAP-gedeleteerde solide tumoren; oxaliplatine is waarschijnlijk slechts onderdeel van de achtergrondbehandeling (beperkte relevantie) |
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 14609447 | 2003 | Fase 2 | Clinical Lung Cancer | Multicentrische studie met gemcitabine plus oxaliplatine bij 25 patiënten met pleuraal mesothelioom |
| 15639727 | 2005 | Fase 2 | Lung Cancer | Vinorelbine plus oxaliplatine als eerstelijnsbehandeling bij onbehandeld pleuraal mesothelioom |
| 12525529 | 2003 | Fase 2 | J Clin Oncol | Raltitrexed plus oxaliplatine is een actief regime bij mesothelioom (70 patiënten, waarvan 15 voorbehandeld) |
| 11989592 | 2001 | Fase 2 (pilot) | Tumori | Oxaliplatine plus raltitrexed bij inoperabel pleuraal mesothelioom |
| 19091133 | 2008 | Observationeel | J Occup Med Toxicol | Gemcitabine plus oxaliplatine bij met pemetrexed voorbehandeld mesothelioom: werkzaamheid en veiligheid |
| 15893013 | 2005 | Fase 2 | Lung Cancer | Raltitrexed plus oxaliplatine als tweedelijnsbehandeling: geen objectieve responsen bij 14 patiënten; stabiele ziekte bij 4 |
| 15261443 | 2004 | Review | Lung Cancer | Overzicht van chemotherapie bij pleuraal mesothelioom; antimetabolieten en combinaties lijken veelbelovend |
| 12610498 | 2003 | Review | Br J Cancer | Overzicht van fase 2-3-studies naar chemotherapie bij pleuraal mesothelioom |
| 11836672 | 2002 | Review | Semin Oncol | Rol van antifolaten; noemt het raltitrexed/oxaliplatine-regime als veelbelovend |
| 10936465 | 2000 | Review | Crit Rev Oncol Hematol | Overzicht van de klinische activiteit van oxaliplatine bij diverse tumortypen |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 110045 | Oxaliplatine Cadiasun 5 mg/ml poeder voor oplossing voor infusie (vergunning doorgehaald) | Poeder voor oplossing voor infusie | Niet vermeld in de beschikbare gegevens |
Er is in de data geen geldige Nederlandse vergunning voor oxaliplatine gevonden; de enige vergunning is doorgehaald. Voor actuele informatie over beschikbare producten (bijvoorbeeld via de gecentraliseerde EMA-procedure) raadpleegt u het CBG-MEB.
Cytotoxiciteit
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Cytotoxiciteitsclassificatie | Klassiek cytotoxisch (platinaverbinding, DNA-crosslinker) |
| Myelosuppressierisico | Raadpleeg de SmPC |
| Emetogeniciteitsclassificatie | Raadpleeg de SmPC |
| Te monitoren items | Raadpleeg de SmPC; in het algemeen o.a. bloedbeeld, lever- en nierfunctie en neurologische status |
| Bescherming bij hantering | Volg de richtlijnen voor het hanteren van cytotoxische geneesmiddelen |
Veiligheidsoverwegingen
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (dit zijn associaties uit de kennisgraaf, geen tekst uit de bijsluiter): nierziekte, leverziekte, galblaasziekte, ziekte van het perifere zenuwstelsel, perifere neuropathie, interstitiële longziekte, longfibrose (inclusief postinflammatoire longfibrose) en pyureter.
Geneesmiddelinteracties: In totaal zijn 830 interacties gevonden. Een deel van de weergegeven interacties:
- Ernstig (Major): dolasetron
- Matig (Moderate): onder andere famotidine, amfotericine B, loperamide, mesalazine, balsalazide, bisacodyl, metronidazol, claritromycine, palonosetron, vancomycine, kanamycine, naltrexon en levofloxacine
Voor de officiële waarschuwingen en contra-indicaties raadpleegt u de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs bestaat uit kleine, niet-gerandomiseerde fase 2-studies (L2) met wisselende uitkomsten, waaronder één studie zonder respons in de tweede lijn. Er is geen fase 3-bewijs. Daarbovenop is er in Nederland momenteel geen geldige vergunning, en ontbreken de officiële veiligheidsgegevens uit de bijsluiter, wat vervolgstappen blokkeert.
Om verder te gaan is nodig:
- Veiligheidsgegevens (waarschuwingen en contra-indicaties) uit de SmPC en bijsluiter van het CBG-MEB
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld via DrugBank)
- Vaststelling van de actuele vergunningsstatus in Nederland (nationaal en via de EMA)
- Een vergelijking met de huidige standaardbehandeling bij mesothelioom, bij voorkeur gerandomiseerd
- Beoordeling van het voordeel-risicoprofiel bij patiënten met nier-, lever- of longaandoeningen en perifere neuropathie
Opmerking over andere voorspelde indicaties: Epithelioïd mesothelioom (L4), sarcomatoïd mesothelioom (L4) en maligne viscerale pleuratumor (L5) hebben alleen indirect bewijs en zijn niet verder uitgewerkt in dit rapport.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.