Olodaterol
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 2 |
Inhoudsopgave
Olodaterol: van COPD naar bronchitis
Samenvatting in één zin
Olodaterol is een langwerkende bèta2-agonist (LABA) voor inhalatie, oorspronkelijk gebruikt bij de behandeling van chronische obstructieve longziekte (COPD). Het TxGNN-model voorspelt dat het ook werkzaam kan zijn bij bronchitis. Er zijn voor deze specifieke indicatie 0 klinische studies en 2 publicaties (beide overzichtsartikelen over COPD), dus de onderbouwing is beperkt.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Chronische obstructieve longziekte (COPD) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Bronchitis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,84% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken vergunningen |
| Aantal vergunningen | 3 (alle ingetrokken) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Olodaterol is een langwerkende bèta2-agonist. Het activeert de bèta2-adrenerge receptor en verhoogt daardoor cAMP in de gladde spiercellen van de luchtwegen. Dit geeft een aanhoudende verwijding van de luchtwegen (bronchodilatatie). Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank ontbreken in de samengestelde gegevens. De bovenstaande beschrijving is gebaseerd op de bekende farmacologie van deze geneesmiddelenklasse.
Chronische bronchitis is een klinisch fenotype binnen COPD, en COPD is al een erkende indicatie van olodaterol. De hoge TxGNN-score (0,998) weerspiegelt dus grotendeels de overlap met de bestaande indicatie en niet een echt nieuw herpositioneringssignaal. Voor acute bronchitis of bronchitis zonder COPD is in de verzamelde gegevens geen enkel bewijs gevonden.
Het model voorspelt ook “obstructieve longziekte” (score 99,57%). Voor die voorspelling bestaan wel meerdere afgeronde fase 3-studies, bijvoorbeeld NCT01431274 (n=2624), NCT00796653 (n=937) en NCT01525615 (n=404). Dit is echter een bevestiging van de bestaande COPD-indicatie en geen nieuwe toepassing. Uitbreiding naar astma of andere obstructieve aandoeningen vraagt aanvullend bewijs: er is slechts één kleine fase 4-studie bij rokers met astma (NCT02682862, n=17).
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen klinische studies geregistreerd die direct betrekking hebben op bronchitis.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 27354040 | 2016 | Review | Am J Health Syst Pharm | Overzicht van farmacologie, farmacokinetiek, werkzaamheid en veiligheid van eenmaal daags olodaterol bij COPD |
| 25515181 | 2015 | Review (richtlijn) | Basic Clin Pharmacol Toxicol | Bijgewerkte Finse richtlijn voor diagnose en medicamenteuze behandeling van stabiele COPD |
Beide publicaties betreffen COPD en niet bronchitis buiten COPD.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119377//112058 | Striverdi Respimat 2,5 microgram | Inhalatieoplossing | — |
| RVG 119583//115528 | Spiolto Respimat 2,5 microgram/2,5 microgram | Inhalatieoplossing | — |
| RVG 120292//115528 | Spiolto Respimat 2,5 microgram/2,5 microgram | Inhalatieoplossing | — |
Alle drie de vergunningen hebben de status “ingetrokken”. Er is momenteel geen geldige vergunning voor een enkelvoudig of gecombineerd product. Of dit een regionaal beschikbaarheidsprobleem is, moet worden geverifieerd bij het CBG-MEB. De indicatietekst per vergunning is niet in de gegevens opgenomen.
Veiligheidsoverwegingen
- Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 434 interacties geregistreerd. De getoonde voorbeelden zijn allemaal van gemiddeld (matig) niveau, onder andere met:
- epinefrine en efedrine (sympathicomimetica)
- clarithromycine
- cisapride
- dolasetron, granisetron en palonosetron
- fenfluramine, fentermine en diethylpropion
- semaglutide, albiglutide, canagliflozine en ertugliflozine
- famotidine en loperamide
Voor waarschuwingen en contra-indicaties: raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL) voor volledige veiligheidsinformatie.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs voor bronchitis berust uitsluitend op een modelvoorspelling en op overzichtsartikelen over COPD (L4). Er zijn geen directe studies, en de hoge score wordt grotendeels verklaard door de overlap met de bestaande COPD-indicatie.
- Alle Nederlandse vergunningen zijn ingetrokken, wat de praktische haalbaarheid beperkt.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Duidelijkheid over de beoogde populatie: bronchitis binnen COPD (al gedekt door de bestaande indicatie) of bronchitis buiten COPD (geen bewijs).
- Klinisch bewijs specifiek voor bronchitis buiten COPD, of voor de uitbreiding naar astma.
- Verificatie van de marktstatus en beschikbaarheid bij het CBG-MEB.
- Waarschuwingen en contra-indicaties uit de SmPC en bijsluiter, zodat een veiligheidsscreening mogelijk wordt.
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.