Octreotide
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 2 |
Inhoudsopgave
Octreotide: Van acromegalie naar vulvaire inverted follicular keratosis
Samenvatting in één zin
Octreotide is een somatostatine-analoog die oorspronkelijk wordt gebruikt bij acromegalie, hyperpituïtarisme en het carcinoïdsyndroom. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij vulvaire inverted follicular keratosis (en als tweede voorspelling bij seborrheic keratosis). Hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden; de voorspelling berust uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Acromegalie, hyperpituïtarisme, carcinoïdsyndroom (volgens de kennisgraaf; de registratietekst van de handelsvergunning is leeg) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Vulvaire inverted follicular keratosis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,58% |
| Evidentieniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (vergunning ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 1 |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde data. Octreotide is bekend als somatostatine-analoog die vooral aan somatostatinereceptoren (SSTR2/SSTR5) bindt en hormoonafgifte remt. Het is werkzaam bij acromegalie en neuro-endocriene tumoren.
Een mogelijk verband met de voorspelde indicatie zou een remmend effect op groeifactorsignalering (zoals IGF-1/EGFR) of op de proliferatie van keratinocyten kunnen zijn. Dit is speculatief en wordt door geen enkel gegeven ondersteund. Inverted follicular keratosis is een goedaardige, zelflimiterende huidafwijking die meestal door eenvoudige excisie wordt behandeld, en de vulvaire locatie is zeer zeldzaam. De behoefte aan een systemische peptidetherapie is dus zeer laag.
De tweede voorspelling, seborrheic keratosis (score 99,55%), is eveneens een veelvoorkomende goedaardige afwijking met effectieve lokale behandelingen (cryotherapie, curettage, waterstofperoxide topisch). De bijna identieke scores en de gelijksoortige ziekteklasse wijzen er mogelijk op dat de voorspellingen voortkomen uit een gedeelde omgeving in de kennisgraaf (goedaardige epidermale neoplasie) en niet uit een geneesmiddelspecifiek signaal.
Klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuur
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 120241//18236 | Sandostatine LAR 20 mg | Niet vermeld | Niet vermeld (status: doorgehaald) |
Er is één vergunning, en deze is doorgehaald. Er is dus geen geldige handelsvergunning voor octreotide in de voor dit rapport samengestelde data.
Veiligheidsoverwegingen
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afgeleid uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de officiële productinformatie): hyperglykemie, hypothyreoïdie, myxoedeem, congenitale hypothyreoïdie, levercirrose, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, galblaasaandoeningen, leveraandoeningen, ileus, darmobstructie, plotselinge hartstilstand, hartgeleidingsstoornissen, hypoglykemie, cholelithiasis, cholecystolithiasis, choledocholithiasis, nierfalen, uremie en vitamine B12-deficiëntie.
Geneesmiddelinteracties: In totaal zijn 423 interacties gevonden. De weergegeven interacties zijn van gemiddeld niveau en betreffen vooral bloedglucoseverlagende middelen:
- Orale antidiabetica en incretine-gerelateerde middelen: acarbose, albiglutide, alogliptine, metformine, canagliflozine, chloorpropamide, dapagliflozine, dulaglutide, empagliflozine, glimepiride, semaglutide, linagliptine
- Insulines: aspart, degludec, detemir, glargine, glulisine, humane insuline (isophane, inhalatie, regular)
Voor de officiële waarschuwingen en contra-indicaties raadpleeg de SmPC en de bijsluiter (PIL) via het CBG-MEB.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling steunt alleen op een hoge modelscore, zonder klinische studies of literatuur (L5). Daarbij is de voorspelde indicatie goedaardig met effectieve lokale behandelingen, is er een grote interactielast en is de enige Nederlandse vergunning doorgehaald.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Productinformatie (SmPC/bijsluiter) van het CBG-MEB om de veiligheid te beoordelen; dit ontbreekt nu en blokkeert verdere veiligheidsscreening
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijv. uit DrugBank) om een mechanistisch verband te toetsen
- Preklinisch of literatuurbewijs dat somatostatinereceptoren een rol spelen bij keratinocytproliferatie
- Een beoordeling van de behoefte en het voordeel-risicoprofiel ten opzichte van bestaande lokale behandelingen
- Duidelijkheid over de beschikbare toedieningswegen en de huidige vergunningsstatus in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.