Nebivolol
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 5 |
Inhoudsopgave
Nebivolol: Van hypertensie naar maligne hypertensieve nierziekte
Samenvatting in één zin
Nebivolol is een bètablokker die oorspronkelijk wordt gebruikt voor de behandeling van hypertensie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij maligne hypertensieve nierziekte, maar hiervoor zijn geen klinische studies en geen directe publicaties beschikbaar; de voorspelling berust uitsluitend op een computermodel.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Hypertensie (hypertensieve aandoening) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Maligne hypertensieve nierziekte |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,42% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken registraties |
| Aantal vergunningen | 1 (ingetrokken) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Voor het werkingsmechanisme zijn in de voor dit rapport verzamelde gegevens geen details beschikbaar. Op basis van algemene kennis is nebivolol een sterk bèta-1-selectieve blokker met aanvullende vaatverwijding via stikstofmonoxide (NO), door activering van endotheliaal NO-synthase (eNOS). Dit is plausibel relevant voor ernstige hypertensie en hypertensieve nierschade.
De hoge score weerspiegelt waarschijnlijk vooral de nabijheid van de voorspelde aandoening tot de reeds geregistreerde indicatie hypertensie in de kennisgraaf. Het is dus een modelmatige associatie, geen biologisch bewijs. Bovendien is maligne hypertensie een acuut noodgeval dat gewoonlijk met intraveneuze middelen wordt behandeld, waardoor een oraal middel als nebivolol slecht past.
Daarnaast voorspelt het model nog vier andere indicaties, alle met dezelfde beperking:
| Rang | Voorspelde indicatie | Score | Bewijsniveau | Aanbeveling |
|---|---|---|---|---|
| 2 | Maligne renovasculaire hypertensie | 99,42% | L5 | Hold |
| 3 | Pulmonale hypertensie door longziekte en/of hypoxie | 99,39% | L4 | Onderzoeksvraag |
| 4 | Pulmonale hypertensie met onduidelijk multifactorieel mechanisme | 99,39% | L5 | Hold |
| 5 | Braddock-syndroom | 99,14% | L5 | Hold |
Voor pulmonale hypertensie zijn er bovendien zorgen: bètablokkade kan het hartminuutvolume en het inspanningsvermogen verminderen en de rechterventrikelfunctie negatief beïnvloeden. Eerst moet daarom de veiligheidsvraag worden beantwoord.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd voor maligne hypertensieve nierziekte.
Bewijs uit de literatuur
Voor de eerstgenoemde voorspelde indicatie (maligne hypertensieve nierziekte) is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Ter informatie: voor de derde voorspelde indicatie (pulmonale hypertensie) zijn wel publicaties gevonden, maar deze zijn indirect en betreffen grotendeels andere aandoeningen (lever-, nier- en endotheelschade in diermodellen, hartfalen, hoogteverblijf). De selectie lijkt op trefwoorden te zijn gebaseerd en bevat ook niet-relevante items.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 111041 | Nebivolol Stada 5 mg tabletten (status: ingetrokken) | Tablet | Niet beschikbaar in de gegevens |
Er is geen geldige registratie in Nederland (CBG-MEB). Alleen deze ene, inmiddels ingetrokken vergunning is bekend.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties uit de kennisgraaf (niet afkomstig uit de productinformatie): leverfalen, leverziekte, galblaasziekte, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, perifeer vaatlijden (waaronder claudicatio intermittens en perifere arteriële ziekte), hypoglykemie, atrioventriculair blok, bronchiale aandoeningen, sikkelsinussyndroom (sick sinus syndrome) en de familiaire vorm daarvan.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal 207 interacties geregistreerd. Voorbeelden van matige interacties: epinefrine, hydrocortison, hyoscyamine, bupropion, triamcinolon, morfine, atropine, dexamethason, lorcaserine, betamethason, budesonide, glycopyrronium, canagliflozine, chloorpropamide, dapagliflozine en dicyclomine. Acetylsalicylzuur en magnesiumoxide hebben een lichte interactie.
Raadpleeg voor officiële waarschuwingen en contra-indicaties de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter, aangezien de productinformatie van CBG-MEB niet is verwerkt.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust uitsluitend op een model (L5) zonder klinische studies of directe literatuur, en maligne hypertensie vereist doorgaans intraveneuze behandeling.
- Er is geen geldige Nederlandse registratie, en de veiligheidsinformatie uit de productinformatie ontbreekt.
Om verder te gaan is nodig:
- Productinformatie (SmPC) van CBG-MEB met waarschuwingen en contra-indicaties, om de veiligheid te kunnen beoordelen
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld uit DrugBank)
- Klinische of ten minste gerichte preklinische gegevens voor de voorspelde indicatie
- Beoordeling van de geschiktheid van de toedieningsroute (oraal versus intraveneus) bij acute hypertensieve noodsituaties
- Bij pulmonale hypertensie: een specifieke veiligheidsbeoordeling van bètablokkade voor de rechterventrikelfunctie
- Opheldering over de status van de ingetrokken registratie en eventuele beschikbare alternatieve producten in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.