Naratriptan
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 3 |
Inhoudsopgave
Naratriptan: Van migraine naar migraine met hersenstamaura
Samenvatting in één zin
Naratriptan is een selectieve 5-HT1B/1D-agonist die oorspronkelijk wordt gebruikt voor de acute behandeling van migraine. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij migraine met hersenstamaura. Hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies en 20 publicaties beschikbaar, waarvan de meeste over migraine in het algemeen gaan en niet specifiek over hersenstamaura.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Migraine (met of zonder aura) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Migraine met hersenstamaura |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,98% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties |
| Aantal handelsvergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Naratriptan is een selectieve 5-HT1B/1D-agonist, goedgekeurd voor de acute behandeling van migraine. Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn in de voor dit rapport samengestelde data niet beschikbaar; de onderstaande uitleg berust op algemene farmacologische kennis.
Migraine met hersenstamaura is een subtype van migraine met aura. Beide delen de trigeminovasculaire route, waarop triptanen aangrijpen. Daarom is een werkzaamheid mechanistisch plausibel.
Er is echter een belangrijk voorbehoud. De aangeleverde literatuur gaat vooral over migraine in het algemeen of migraine met aura, niet specifiek over hersenstamaura. Bovendien hebben triptanen van oudsher waarschuwingen of contra-indicaties voor hersenstam- (basilaire) aura vanwege theoretische zorgen over vaatvernauwing. Deze veiligheidsvraag moet worden opgelost vóór enige aanbeveling.
De andere voorspelde indicaties (atrophoderma vermiculata, score 99,74%; ulerythema ophryogenesis, score 99,47%) hebben geen herkenbare mechanistische onderbouwing en geen studies of literatuur. Het zijn uitsluitend modelvoorspellingen (bewijsniveau L5, status Hold).
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Hieronder een selectie van de meest relevante publicaties (RCT’s eerst, daarna overzichten en overige studies).
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 10972634 | 2000 | RCT | Clinical Therapeutics | Dubbelblinde crossover-studie: naratriptan versus sumatriptan bij patiënten met frequent terugkerende hoofdpijn |
| 10961768 | 2000 | RCT | Cephalalgia | Onderzoek naar naratriptan tijdens de prodromale fase om een migraineaanval te voorkomen |
| 11264684 | 2001 | Gerandomiseerd, placebogecontroleerd | Headache | Naratriptan (1 mg en 2,5 mg tweemaal daags) als kortetermijnprofylaxe van menstruatiegebonden migraine |
| 25841032 | 2015 | Cohort | Neurology | Sumatriptan is minder werkzaam bij migraine met aura dan zonder aura |
| 25600718 | 2015 | Review | Headache | Richtlijn van de American Headache Society met bewijsbeoordeling van farmacotherapie bij acute migraine |
| 14511276 | 2003 | Review | Headache | Naratriptan bij moeilijk behandelbare (hardnekkige) migraine |
| 15926020 | 2005 | Open pilotstudie | Neurological Sciences | Werkzaamheid en verdraagbaarheid van naratriptan als kortetermijnprofylaxe van zuivere menstruele migraine |
| 16268666 | 2005 | Review | CNS Drugs | Gebruik van triptanen bij menstruele migraine |
| 21028917 | 2010 | Review | Paediatric Drugs | Gebruik van triptanen bij migraine bij kinderen |
| 23877022 | 2014 | Casusbeschrijving | Brain & Development | Naratriptan verbeterde hardnekkige migraineachtige hoofdpijn bij een patiënt met het Sturge-Weber-syndroom |
Geen van deze publicaties richt zich specifiek op migraine met hersenstamaura.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 106987 | Naratriptan Aurobindo 2,5 mg, filmomhulde tabletten | Niet vermeld | Niet vermeld (registratie doorgehaald) |
De enige bekende registratie bij het CBG-MEB is doorgehaald; er is dus momenteel geen geldig naratriptanproduct met een enkelvoudige of gecombineerde registratie in de data.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties uit de kennisgraaf (TxGNN/PrimeKG, geen bijsluitertekst): hypertensie, leverfalen, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, coronaire hartziekte, obesitas, beroerte en andere cerebrovasculaire aandoeningen, herseninfarct, myocardinfarct, perifeer vaatlijden (incl. claudicatio intermittens), myocardischemie, angina van Prinzmetal, TIA, vertebrobasilaire insufficiëntie, hemoglobinopathie en familiaire of sporadische hemiplegische migraine.
- Geneesmiddelinteracties: 40 interacties gevonden. Belangrijkste (ernstniveau “Major”): lorcaserine, dolasetron, palonosetron, dexfenfluramine, fenfluramine, granisetron, ondansetron, sibutramine en methyleenblauw (voornamelijk risico op serotonerge effecten). Matig: morfine (ook liposomaal). Niet ingedeeld: onder andere lansoprazol, pantoprazol, omeprazol, prednison, ranitidine, claritromycine, bupropion, budesonide en promethazine.
- Specifiek aandachtspunt: triptanen zijn van oudsher met voorzichtigheid of contra-indicatie gelabeld bij hersenstam- (basilaire) aura, vanwege theoretisch risico op vaatvernauwing.
Raadpleeg voor officiële waarschuwingen en contra-indicaties de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL); deze gegevens waren niet beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde data.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing: Het mechanisme is plausibel, maar er zijn geen klinische studies en geen literatuur specifiek voor hersenstamaura (bewijsniveau L3). De bekende zorgen over vaatvernauwing bij deze migrainevorm vormen een onopgeloste veiligheidsvraag. Bovendien is de enige Nederlandse registratie doorgehaald.
Om verder te gaan is nodig:
- Beoordeling van de veiligheid van triptanen bij hersenstamaura, inclusief de actuele SmPC-waarschuwingen (CBG-MEB/EMA)
- Opsporen en analyseren van literatuur of studies die specifiek over hersenstamaura gaan
- Aanvullende gegevens over het werkingsmechanisme (bijv. via DrugBank)
- Download en analyse van de bijsluiter/SmPC van het CBG-MEB voor waarschuwingen en contra-indicaties
- Opheldering over de Nederlandse registratiestatus en beschikbare toedieningsvormen
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.