Levodopa
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Levodopa: Van de ziekte van Parkinson naar Rasmussen-encefalitis
Samenvatting in één zin
Levodopa is een voorloper van dopamine en wordt van oudsher gebruikt bij de ziekte van Parkinson en verwante parkinsonsyndromen. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij Rasmussen-encefalitis (subacute encefalitis van Rasmussen). Voor deze richting zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden; de voorspelling berust alleen op een computermodel.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Ziekte van Parkinson en verwante parkinsonsyndromen |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Rasmussen-encefalitis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,06% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) registraties |
| Aantal registraties | 10 (allemaal doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
De hoge score van het model (0,99) is een berekende inschatting op basis van een kennisgraaf en geen klinisch bewijs. In de voor dit rapport verzamelde gegevens is geen biologische route beschreven die levodopa met Rasmussen-encefalitis verbindt.
Rasmussen-encefalitis is een zeldzame, voortschrijdende, immuungemedieerde (T-celgedreven) ontsteking van één hersenhelft. Kenmerkend zijn moeilijk behandelbare focale aanvallen en neurologische achteruitgang. Levodopa vult daarentegen dopamine aan in het striatum bij de ziekte van Parkinson. Een mogelijke verbinding is dat bij sommige focale encefalitiden bewegingsstoornissen voorkomen (zoals hemiparkinsonisme of dystonie), maar dit is speculatief. Het zou de immuungemedieerde ziekte zelf en de epileptische aanvallen niet behandelen.
Gegevens over het werkingsmechanisme van levodopa ontbreken in de verzamelde gegevens, waardoor de mechanistische redenering niet verder onderbouwd kan worden. Daarnaast is levodopa in sommige situaties mogelijk van invloed op de aanvalsdrempel. Dat is een theoretisch veiligheidsprobleem bij een ziekte waarin epilepsie centraal staat.
Evidentie uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Evidentie uit de literatuur
Er is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
Alle 10 registraties zijn doorgehaald; er is geen geldige registratie meer. Het goedgekeurde indicatiegebied is in de gegevens niet vermeld.
| RVG-nummer | Productnaam | Status |
|---|---|---|
| RVG 119585//19428 | Madopar 125 mg, dispergeerbare tabletten | Doorgehaald |
| RVG 102236 | Levodopa/Benserazide 200 mg/50 mg PCH, tabletten | Doorgehaald |
| RVG 120455//08740 | Sinemet 125, tabletten | Doorgehaald |
| RVG 119861//08740 | Sinemet 125, tabletten | Doorgehaald |
| RVG 116871 | Levodopa/Carbidopa/Entacapone Mylan 175 mg/43,75 mg/200 mg, filmomhulde tabletten | Doorgehaald |
Veiligheidsoverwegingen
Voor de productinformatie (warnings en contra-indicaties uit de bijsluiter van het CBG-MEB) zijn in de verzamelde gegevens geen tekstgegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) voor veiligheidsinformatie.
Contra-indicaties uit de kennisgraaf (niet uit de productinformatie): de kennisgraaf koppelt levodopa aan onder meer de volgende aandoeningen als contra-indicatie:
- Neurologisch/psychiatrisch: epilepsie, psychotische stoornis, schizoaffectieve stoornis, schizofreniforme stoornis, psychische stoornis, angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis, door geneesmiddelen veroorzaakte dyskinesie, multipele systeematrofie
- Cardiovasculair: myocardinfarct, coronaire trombose, plotselinge hartstilstand, hartgeleidingsziekte, orthostatische hypotensie, posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom
- Oog: openhoekglaucoom, geslotenhoekglaucoom
- Maag-darm/lever/nier: maagzweer, maagzweerziekte, leverziekte, galblaasziekte, nierziekte, pyoureter, diarree
- Overig: diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, melanoom, hemoglobinopathie
Epilepsie op deze lijst is extra relevant, omdat Rasmussen-encefalitis gepaard gaat met moeilijk behandelbare aanvallen.
Geneesmiddelinteracties: er zijn in totaal 117 interacties gevonden. Voorbeelden van matige interacties zijn epinefrine, efedrine, bupropion, metronidazol, pyridoxine, metoclopramide, ijzer en anticholinerge middelen (atropine, hyoscyamine, glycopyrronium, dicyclomine, methscopolamine, clidinium, mepenzolaat). Antacida (aluminiumhydroxide, calciumcarbonaat, magnesiumverbindingen, magaldraat) geven slechts lichte interacties.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling is uitsluitend gebaseerd op een modelscore (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of literatuur. Er is geen aannemelijk mechanisme, en de mogelijke invloed van levodopa op de aanvalsdrempel (epilepsie staat op de lijst van contra-indicaties in de kennisgraaf) is een zorg bij deze ziekte.
- Daarbij zijn in Nederland alle registraties doorgehaald, en ontbreken de gegevens uit de bijsluiter.
Om verder te gaan is nodig:
- Productinformatie (waarschuwingen en contra-indicaties) van het CBG-MEB downloaden en analyseren; zonder deze gegevens kan de veiligheidsscreening niet worden voortgezet
- Gegevens over het werkingsmechanisme van levodopa ophalen (bijvoorbeeld uit DrugBank)
- Een systematisch literatuuronderzoek naar levodopa bij Rasmussen-encefalitis en bij bewegingsstoornissen bij focale encefalitis
- Beoordeling van de aanvalsrisico’s bij patiënten met epilepsie
- Controle van de huidige beschikbaarheid van levodopa-producten in Nederland, aangezien alle geregistreerde producten in de gegevens als doorgehaald staan
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.