Lansoprazole
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 2 |
Inhoudsopgave
Lansoprazol: Van maagzweer naar duodenogastrische reflux
Samenvatting in één zin
Lansoprazol is een protonpompremmer die oorspronkelijk wordt gebruikt voor zuurgerelateerde aandoeningen van het bovenste maag-darmkanaal, zoals maagzweer, zweer aan de twaalfvingerige darm en gastro-oesofageale refluxziekte. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij duodenogastrische reflux. Hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies en slechts 1 algemeen overzichtsartikel beschikbaar, dat de voorspelde indicatie zelf niet onderzoekt.
Snel overzicht
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Maagzweer, peptische ulcusziekte, gastro-oesofageale refluxziekte, oesofagitis, zweer aan de twaalfvingerige darm, Zollinger-Ellison-syndroom (volgens de kennisgraaf; de vergunningstekst bevat geen indicatietekst) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Duodenogastrische reflux |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,69% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties |
| Aantal vergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde data. Op basis van algemene kennis is lansoprazol een protonpompremmer die de maagzuursecretie onderdrukt. De werkzaamheid bij refluxziekte, oesofagitis en peptische ulcusziekte is aangetoond.
Duodenogastrische reflux is het terugstromen van duodenale inhoud, waaronder gal en pancreassap, naar de maag. Zuurremming kan klachten mogelijk verlichten doordat de zure component van de slijmvliesbeschadiging afneemt en de pH van het refluxaat stijgt. Lansoprazol pakt echter de onderliggende motiliteits- of pylorusstoornis niet aan. Er is ook geen bewijs dat het de galreflux zelf vermindert.
De hoge TxGNN-score weerspiegelt waarschijnlijk de nabijheid in het netwerk tot de goedgekeurde zuurgerelateerde indicaties en niet een gevalideerd mechanisme. De voorspelling moet daarom met terughoudendheid worden beoordeeld.
Opmerking: de tweede voorspelling, duodenale obstructie (score 99,68%, bewijsniveau L5), heeft geen duidelijke mechanistische samenhang. Het is een mechanische aandoening die chirurgisch of endoscopisch wordt behandeld. Zuurremming zou hooguit ondersteunend zijn. Er is geen klinisch of literatuurbewijs, en de aanbeveling is eveneens Hold.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 18679668 | 2008 | Review | European Journal of Clinical Pharmacology | Overzicht van het klinisch gebruik en de farmacokinetiek van protonpompremmers. Zij zijn eerste keus bij peptische ulcusziekte, Helicobacter pylori-infectie, refluxziekte, NSAID-gerelateerde maag-darmschade en Zollinger-Ellison-syndroom. Duodenogastrische reflux wordt niet specifiek besproken. |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 114236 | Lansoprazol Teva 30 mg, maagsapresistente capsules, hard (status: doorgehaald) | Niet vermeld | Niet vermeld |
Er is geen geldige registratie bij het CBG-MEB meer voor lansoprazol als enkelvoudig product. Wel zijn er mogelijk andere lansoprazolproducten op de markt die niet in de samengestelde data zijn opgenomen.
Veiligheidsoverwegingen
Geneesmiddelinteracties: In de interactiedatabase zijn in totaal 855 interacties gevonden. Voorbeelden uit de beschikbare lijst:
- Ernstig (Major): acalabrutinib, atazanavir
- Matig (Moderate): onder meer hydrochloorthiazide, atorvastatine, bosutinib, brigatinib, bromocriptine, amfetamine, ampicilline, fenofibraat, apalutamide en aprepitant
- Licht (Minor): onder meer acetylsalicylzuur, axitinib, brivaracetam en cyanocobalamine
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (niet afkomstig uit productinformatie): de kennisgraaf koppelt lansoprazol aan onder meer hypertensie, verlengd QT-syndroom, torsades de pointes, lever- en nierziekte, porfyrie, hartfalen, osteoporose, bloedstollingsstoornissen, beroerte, hartinfarct, anemie, Clostridium difficile-colitis en myasthenia gravis. Dit zijn modelmatige associaties en geen vastgestelde contra-indicaties. Controleer ze aan de hand van de SmPC.
Voor officiële waarschuwingen en contra-indicaties: raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL) via het CBG-MEB.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust vooral op netwerknabijheid in de kennisgraaf. Er zijn geen klinische studies en geen literatuur die lansoprazol specifiek bij duodenogastrische reflux onderzoekt. Het mechanisme (zuurremming) pakt de onderliggende oorzaak niet aan.
- De enige Nederlandse registratie is doorgehaald en de veiligheidsgegevens uit de productinformatie ontbreken.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De SmPC en bijsluiter van het CBG-MEB ophalen en analyseren (waarschuwingen en contra-indicaties), wat voor de veiligheidsscreening een blokkerende lacune is
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen, bijvoorbeeld uit DrugBank
- Gerichte literatuursearch naar protonpompremmers bij duodenogastrische (gal)reflux, inclusief klinische studies
- Vaststellen of er actuele, geldige lansoprazolproducten in Nederland beschikbaar zijn
- Beoordelen of er een klinische onderbouwing is voor symptomatische behandeling, los van het effect op galreflux zelf
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.