Labetalol
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 4 |
Inhoudsopgave
Labetalol: Van hypertensie naar maligne renovasculaire hypertensie
Samenvatting in één zin
Labetalol is een combinatie van alfa-1-blokkade en niet-selectieve bètablokkade en wordt van oudsher gebruikt bij hypertensie en hypertensieve aandoeningen. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij maligne renovasculaire hypertensie, maar er zijn geen geregistreerde klinische studies en slechts 1 publicatie (een casusbeschrijving) die deze richting ondersteunt.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Hypertensie en hypertensieve aandoeningen (op basis van de kennisgraaf; in de NL-registratiegegevens is geen indicatietekst beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Maligne renovasculaire hypertensie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,08% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (vergunning ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 1 |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme zijn voor dit rapport niet beschikbaar. Op basis van de bekende informatie combineert labetalol alfa-1-blokkade (vaatverwijding) met niet-selectieve bètablokkade. Het middel verlaagt de bloeddruk en wordt al gebruikt bij hypertensieve noodsituaties.
Bij renovasculaire hypertensie speelt activering van het renine-angiotensinesysteem een hoofdrol. Bètablokkade verlaagt de reninevrijgave, wat enige biologische plausibiliteit geeft. De voorspelling is echter grotendeels een uitbreiding van de bestaande hypertensie-indicatie en geen echte herpositionering. Directe klinische gegevens voor dit specifieke subtype ontbreken.
Overige voorspelde indicaties (alle met dezelfde score van circa 99,08%):
- Maligne hypertensieve nierziekte: alleen modelvoorspelling (L5), zonder studies of literatuur. De indicatie ligt dicht bij de bestaande hypertensie-indicatie, dus de nieuwheid is beperkt.
- Pulmonale hypertensie door longziekte en/of hypoxie (L4): de mechanistische link is zwak en mogelijk ongunstig. Niet-selectieve bètablokkade kan bronchospasme verergeren en het hartminuutvolume of de inspanningscapaciteit verminderen. De gevonden literatuur betreft systemische of obstetrische hypertensie, niet pulmonale hypertensie.
- Pulmonale hypertensie met onduidelijk multifactorieel mechanisme (L5): alleen voorspelling. Waarschijnlijk weerspiegelt de hoge score de overlap in het begrip “hypertensie” in de kennisgraaf. Het baten-risicoprofiel is zonder ondersteunend bewijs ongunstig.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 7242419 | 1981 | Casusbeschrijving | The Medical Journal of Australia | Een 20-jarige man met maligne hypertensie na gebruik van hallucinogene middelen en vasculitis van de nierarteriën. Minoxidil en labetalol waren belangrijk voor de eerste bloeddrukcontrole; prednison leidde tot herstel van de arteriitis. |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 117413//07879 | Trandate Injectie, oplossing voor injectie of concentraat voor oplossing voor infusie 5 mg/ml | Niet vermeld | Niet vermeld (vergunning doorgehaald) |
Veiligheidsoverwegingen
Voor de veiligheidsinformatie uit de bijsluiter (SmPC) van het CBG-MEB zijn in de compilatie geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC voor waarschuwingen en contra-indicaties.
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afgeleid uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de bijsluitertekst): onder meer leverfalen, leverziekte, hepatische encefalopathie, nierziekte, anurie, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, hypotensieve aandoeningen, atrioventriculair blok, pulmonair emfyseem, bronchiale aandoeningen, systemische lupus erythematodes, jicht, pancreatitis, galblaasziekte, angst- en neurotische stoornissen, hyperparathyreoïdie, hypercalciëmie, nefrocalcinose en kaliumtekort.
- Geneesmiddeleninteracties: in totaal 287 interacties gevonden. Belangrijkste (ernstig): epinefrine en dolasetron. Matig: onder meer hydrocortison, dexamethason, betamethason, triamcinolon, budesonide, morfine, atropine, cimetidine, canagliflozine, dapagliflozine en chloorpropamide.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling steunt alleen op een hoge modelscore en één oude casusbeschrijving; er zijn geen klinische studies. Het product is in Nederland bovendien niet meer geldig geregistreerd, en de veiligheidsgegevens uit de SmPC ontbreken.
Om verder te gaan is nodig:
- Veiligheidsinformatie uit de SmPC van het CBG-MEB (waarschuwingen en contra-indicaties) om screening mogelijk te maken
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijv. via DrugBank)
- Klinische gegevens (bij voorkeur gecontroleerde studies) bij maligne renovasculaire hypertensie
- Beoordeling of de voorspelling meerwaarde heeft boven de bestaande hypertensie-indicatie
- Voor pulmonale hypertensie: een zorgvuldige veiligheidsbeoordeling vanwege het risico van niet-selectieve bètablokkade
- Verduidelijking van de huidige registratiestatus en beschikbare toedieningsvormen in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.