Goserelin
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 3 |
Inhoudsopgave
Goserelin: Van endometriose naar amenorroe
Samenvatting in één zin
Goserelin is een GnRH-agonist die oorspronkelijk wordt gebruikt bij endometriose. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij amenorroe, maar de onderbouwing is zeer beperkt: er is 1 klinische studie (met lage relevantie) en geen publicaties beschikbaar. De voorspelling berust vooral op een farmacologisch effect van het middel, niet op een therapeutische toepassing.
Snel overzicht
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Endometriose (de goedkeuringstekst van de indicatie is niet beschikbaar in de samengestelde gegevens) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Amenorroe |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,99% |
| Evidentieniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) registratie |
| Aantal vergunningen | 1 (0 geldig, 1 doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Goserelin is een GnRH-agonist. Het onderdrukt de hypofyse-gonadale as, waardoor de oestrogeenspiegel daalt. Dit werkt bij endometriose, omdat de aandoening afhankelijk is van oestrogeen. Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn in de samengestelde gegevens niet beschikbaar; bovenstaande beschrijving is gebaseerd op de algemeen bekende klasse-eigenschappen.
De voorspelling moet echter met grote voorzichtigheid worden gelezen. Amenorroe is bij goserelin een verwacht gevolg van de onderdrukking van de eierstokfunctie, geen aandoening die ermee wordt verholpen. Het middel veroorzaakt amenorroe juist, in plaats van het te behandelen. De hoge score weerspiegelt waarschijnlijk de bekende associatie tussen het middel en amenorroe als effect. Een mechanistische basis om amenorroe als behandeldoel te beschouwen ontbreekt dus.
Daarnaast voorspelt het model twee verwante aandoeningen: renale hypoplasie (score 99,06%) en bilaterale renale hypoplasie (score 99,06%). Voor beide is geen mechanistische link, klinische studie of literatuur gevonden, en ze moeten als één overlappende hypothese worden beschouwd. Beide hebben evidentieniveau L5 en de aanbeveling Hold.
Klinisch trialbewijs
| Trialnummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT02132390 | Fase 3 | Onbekend | 300 | Adjuvant toremifeen met of zonder goserelin bij premenopauzale vrouwen met hormoonreceptorpositieve borstkanker (stadium I-IIIA), met of zonder chemotherapie-geïnduceerde amenorroe. De studie richt zich op uitkomsten van borstkanker, niet op behandeling van amenorroe. |
De relevantie van deze studie voor de voorspelde indicatie is laag (graad C): amenorroe is hier een bijkomend effect van ovariële suppressie en niet het onderzochte doel. De status “onbekend” beperkt de betrouwbaarheid verder. Het fase 3-label vormt dus geen direct bewijs voor deze indicatie.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen relevante literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119118//12277 | Zoladex 3,6 mg, implantatiestaafje | Implantatiestaafje (volgens productnaam) | Niet beschikbaar |
Deze registratie is doorgehaald (status: cancelled). Er is momenteel geen geldige vergunning voor een enkelvoudig product of combinatieproduct in de samengestelde gegevens. Controleer de actuele situatie bij het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (TxGNN/PrimeKG, geen bijsluitertekst): hypertensieve aandoeningen, hypertensie, hyperglykemie, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, hypercalciëmie, nefrocalcinose, fosformetabolismestoornissen, obesitas (waaronder monogene obesitas) en urinewegobstructie.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal 530 interacties gevonden. Voorbeelden uit de lijst:
- Ernstig (Major): dolasetron.
- Matig (Moderate): onder andere acarbose, famotidine, albiglutide, alogliptine, loperamide, bisacodyl, canagliflozine, chloorpropamide, claritromycine, dapagliflozine, metformine, saxagliptine, dulaglutide, empagliflozine, linagliptine, palonosetron en glimepiride. Opvallend is de groep van bloedglucoseverlagende middelen.
Voor waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie: raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL).
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Amenorroe is een farmacologisch gevolg van goserelin en geen behandeldoel; de enige gevonden studie betreft borstkanker en heeft lage relevantie. Er is geen literatuur, en de Nederlandse registratie is doorgehaald.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Een duidelijke klinische motivatie of herformulering van de hypothese, aangezien de voorspelling tegenstrijdig is met het werkingsmechanisme.
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijv. uit DrugBank).
- De SmPC/bijsluiter van het CBG-MEB voor waarschuwingen en contra-indicaties (momenteel een blokkerende gegevenslacune voor veiligheidsscreening).
- Opheldering over de huidige registratiestatus en beschikbare toedieningsvormen in Nederland.
- Een gerichte literatuursearch en eventueel registratie van relevante studies, indien de hypothese wordt voortgezet.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.