Glucagon
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Glucagon: Van diagnostische/hypoglykemische toepassing naar prikkelbare darmsyndroom
Samenvatting in één zin
Voor glucagon is in de voor dit rapport samengestelde gegevens geen geregistreerde oorspronkelijke indicatie beschikbaar. Het TxGNN-model voorspelt dat glucagon mogelijk werkzaam is bij prikkelbare darmsyndroom (IBS), met 2 klinische studies en 20 publicaties. Het bewijs betreft echter vrijwel uitsluitend GLP-1 en GLP-1-analogen (zoals ROSE-010), niet glucagon zelf.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Niet beschikbaar in de gegevens (het vergunningsrecord bevat geen indicatietekst) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Prikkelbare darmsyndroom (irritable bowel syndrome) |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,24% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties (Cancelled only) |
| Aantal vergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme van glucagon waren niet beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde gegevens. Glucagon en GLP-1 zijn beide afgeleid van proglucagon en werken via verwante klasse-B G-eiwit-gekoppelde receptoren. Beide kunnen de gastro-intestinale motiliteit remmen. Glucagon heeft daarnaast een eigen farmacologie als gladde-spierrelaxans en wordt gebruikt als hulpmiddel bij diagnostiek van het maag-darmkanaal.
GLP-1 remt de motiliteit van antrum, duodenum en jejunum. Dat zou hypermotiliteit en pijn bij IBS kunnen verminderen. De literatuur over de darm-hersenas ondersteunt bovendien perifere, op de darm gerichte werkingsmechanismen. De link met glucagon zelf is echter indirect: geen van de aangeleverde studies onderzoekt glucagon bij IBS. De TxGNN-score is een modelvoorspelling en geen klinisch bewijs.
Klinisch trialbewijs
| Studienummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT01056107 | Fase 1/2 | Afgerond | 52 | ROSE-010 (GLP-1-analoog) en gastro-intestinale motoriek bij vrouwen met IBS met constipatie. Enige studie in een IBS-populatie, maar met een GLP-1-analoog en motoriek-eindpunten; slechts indirect bewijs |
| NCT02731664 | Fase 1 | Afgerond | 12 | Native GLP-1 versus ROSE-010: remming van de motiliteit van antrum, duodenum en jejunum na maaltijd bij gezonde proefpersonen. Mechanistisch, geen IBS-populatie |
Literatuurbewijs
Hieronder staan de meest relevante publicaties, met prioriteit voor systematische reviews en studies specifiek bij IBS.
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 40134805 | 2025 | Systematische review/meta-analyse | Frontiers in Endocrinology | GLP-1-receptoragonisten en verbetering van IBS; GLP-1 en ROSE-010 remmen de motiliteit bij IBS-patiënten |
| 35234561 | 2022 | Kruisanalyse van klinische studie | Scandinavian Journal of Gastroenterology | ROSE-010 verminderde pijn tijdens IBS-aanvallen; verkennende analyse naar de meest geschikte subpopulatie |
| 30444291 | 2019 | Review | Experimental Physiology | Rol van GLP-1 en L-cellen in de pathofysiologie van IBS |
| 40697433 | 2025 | Cohortstudie | Annals of Gastroenterology | Voorschrijf- en stoppatronen van GLP-1-receptoragonisten bij IBS-patiënten |
| 40880735 | 2025 | Observationele studie | Frontiers in Nutrition | Stijging van circulerend GLP-1 na een low-FODMAP-dieet bij IBS |
| 38997662 | 2024 | Systematische review | Journal of Headache and Pain | GLP-1-receptoragonisten bij hoofdpijn en pijnaandoeningen; indirect relevant |
| 25427821 | 2015 | Review | Advances in Experimental Medicine and Biology | Geaerosoliseerd GLP-1 voor diabetes mellitus en IBS |
| 41974246 | 2026 | Review | Clinical Gastroenterology and Hepatology | Zorgtekorten bij IBS en toekomstige therapieën gericht op perifere viscerale afferenten |
| 30023410 | 2018 | Review | Cellular and Molecular Gastroenterology and Hepatology | Wisselwerking binnen de brein-darm-microbioomas |
| 41480755 | 2026 | Review | Journal of Clinical Investigation | Mechanismen van darm-herseninteracties, inclusief incretinegebaseerde therapieën |
Let op: vrijwel alle publicaties gaan over GLP-1 of GLP-1-receptoragonisten, niet over glucagon. Er is geen gerandomiseerde studie met glucagon bij IBS aangeleverd.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 120327//02011 | GlucaGen Hypokit 1 mg poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie | Niet vermeld | Niet vermeld (registratie doorgehaald) |
Deze enige registratie in het CBG-MEB-register is doorgehaald; er is momenteel geen geldige vergunning in de verstrekte gegevens.
Veiligheidsoverwegingen
Voor waarschuwingen en contra-indicaties zijn geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter voor veiligheidsinformatie.
Geneesmiddelinteracties: er zijn 24 interacties gevonden (DDInter), allemaal van het niveau Minor. Het gaat onder meer om:
- Warfarine
- Bètablokkers: acebutolol, atenolol, betaxolol, bisoprolol, carvedilol, labetalol, metoprolol, nadolol, pindolol, propranolol, sotalol, timolol en esmolol (inclusief oogdruppelvormen van enkele daarvan)
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs betreft GLP-1 en GLP-1-analogen, niet glucagon. De enige IBS-studie is klein (n=52), fase 1/2 en gebruikt motoriek-eindpunten. De Nederlandse registratie is doorgehaald en de veiligheidsgegevens zijn onvolledig, waardoor dit voorlopig een onderzoeksvraag blijft.
Om verder te gaan is nodig:
- Veiligheidsinformatie uit de SmPC en bijsluiter (CBG-MEB) ophalen en beoordelen
- Gegevens over het werkingsmechanisme van glucagon aanvullen (bijv. via DrugBank)
- Beoordelen of er directe preklinische of klinische data zijn voor glucagon bij IBS, in plaats van GLP-1-analogen
- De oorspronkelijke indicatie en de actuele marktstatus (doorgehaalde vergunning) verifiëren
- Toedieningsroute en formulering beoordelen voor een chronische aandoening als IBS
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.