Fluconazole
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Fluconazol: Van candidiasis naar punctate epitheliale keratoconjunctivitis
Samenvatting in één zin
Fluconazol is een azool-antischimmelmiddel dat oorspronkelijk wordt gebruikt voor schimmelinfecties zoals candidiasis (o.a. orale, oesofageale en vulvovaginale candidiasis, candidemie) en cryptokokkenmeningitis. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij punctate epitheliale keratoconjunctivitis. Voor deze richting zijn in de voor dit rapport verzamelde data geen klinische studies en geen publicaties gevonden, dus de voorspelling berust alleen op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Candidiasis (o.a. orale, oesofageale en vulvovaginale candidiasis), cryptokokkenmeningitis, candidemie en gedissemineerde candidiasis (afkomstig uit de TxGNN-kennisgraaf; de tekst van de Nederlandse registratie bevat geen indicatie) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Punctate epitheliale keratoconjunctivitis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,24% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geen geldige registratie) |
| Aantal registraties | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
De gegevens over het werkingsmechanisme van fluconazol zijn in de voor dit rapport verzamelde data niet beschikbaar. Uit algemene kennis (niet uit de aangeleverde data) is bekend dat fluconazol een triazool-antischimmelmiddel is dat het schimmelenzym CYP51 (lanosterol-14-alfa-demethylase) remt en daarmee de synthese van ergosterol blokkeert. De werkzaamheid bij candidiasis en cryptokokkose is vastgesteld.
De link met de voorspelde indicatie is zwak. Punctate epitheliale keratoconjunctivitis is meestal viraal (bijvoorbeeld adenovirus) of niet-infectieus, waardoor een antischimmelmiddel er niet vanzelfsprekend bij past. Alleen in selecte gevallen zou een schimmeloorzaak overwogen kunnen worden, en dat blijft speculatief. De hoge score weerspiegelt waarschijnlijk de nabijheid van knopen in de kennisgraaf (oogaandoeningen of schimmelinfecties) en is geen bewijs van werkzaamheid.
Ook de geschiktheid van toedieningswegen (oraal/intraveneus versus oculair) is nog niet beoordeeld.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Er is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119994//15758 (doorgehaald) | Diflucan 40 mg/ml, poeder voor orale suspensie | Niet vermeld | Niet vermeld |
Er is geen geldige registratie bij het CBG-MEB gevonden; de enige registratie is doorgehaald.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afkomstig uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de productinformatie): lange-QT-syndroom, familiair lange-QT-syndroom, nieraandoening, pyoureter, leveraandoening en galblaasaandoening.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal 1151 interacties gevonden. Voorbeelden uit de lijst:
- Ernstig (Major): chloorpropamide.
- Matig (Moderate): famotidine, rabeprazol, omeprazol, dexlansoprazol, hydrocortison, dexamethason, betamethason, triamcinolon, budesonide, loperamide, aprepitant, bisacodyl, picosulfaat, polyethyleenglycol (3350 met elektrolyten) en saxagliptine.
- Gering (Minor): amfotericine B (ook lipidencomplex) en claritromycine.
Raadpleeg voor volledige veiligheidsinformatie (waarschuwingen en contra-indicaties) de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter van een geregistreerd fluconazolproduct.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing: De voorspelling berust uitsluitend op een hoge modelscore (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of literatuur. Het mechanistische verband is zwak, omdat de aandoening meestal viraal of niet-infectieus is. Daarnaast heeft het enige Nederlandse product een doorgehaalde registratie en ontbreken de officiële veiligheidsgegevens.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De waarschuwingen en contra-indicaties uit de SmPC/bijsluiter van het CBG-MEB of EMA ophalen (blokkerend voor veiligheidsscreening).
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen, bijvoorbeeld via DrugBank.
- Een systematisch literatuuronderzoek en een zoektocht in trialregisters naar fluconazol bij (schimmel)keratoconjunctivitis.
- Beoordelen of een oculaire toedieningsvorm of systemische blootstelling geschikt is voor deze indicatie.
- Klinisch beoordelen of er subgroepen zijn met een schimmeloorzaak waarvoor de voorspelling relevant kan zijn.
- Het QT-risico en de interacties (o.a. met chloorpropamide) meenemen in een veiligheidsplan.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.