Ethinylestradiol
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Ethinylestradiol: Van acne en osteoporose naar verhoogd zinkgehalte in plasma
Samenvatting in één zin
Ethinylestradiol is een synthetisch oestrogeen dat in de kennisgraaf van het model wordt gekoppeld aan acne, osteoporose na de menopauze en atrofische vaginitis. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam zou kunnen zijn bij verhoogd zinkgehalte in plasma, maar hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden in de voor dit rapport samengestelde gegevens. De voorspelling berust dus uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Acne, osteoporose na de menopauze, osteoporose, atrofische vaginitis na de menopauze (afkomstig uit de kennisgraaf; er is geen geregistreerde indicatietekst beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Verhoogd zinkgehalte in plasma |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,63% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken (geen geldige vergunningen) |
| Aantal vergunningen | 11 (allemaal ingetrokken) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Er zijn voor dit rapport geen gegevens beschikbaar over het werkingsmechanisme van ethinylestradiol. Een mechanistisch verband kan daarom niet worden getoetst.
Een mogelijke, maar onbevestigde link is dat oestrogenen, waaronder ethinylestradiol, de circulerende spoorelementen kunnen beïnvloeden. Zo wordt van het gebruik van orale anticonceptiva gemeld dat het de serumwaarden van zink en koper verandert. Dit is een associatie met veranderde zinkwaarden, geen bewijs van een therapeutisch effect op een verhoogd zinkgehalte. Dit moet als hypothese worden beschouwd.
Een verhoogd zinkgehalte in plasma is bovendien een laboratoriumbevinding en geen gebruikelijk behandeldoel, waardoor een therapeutische indicatie klinisch twijfelachtig is. De hoge modelscore weerspiegelt mogelijk de nabijheid in de kennisgraaf en niet daadwerkelijke werkzaamheid.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
Alle 11 vergunningen zijn ingetrokken. Er zijn geen geldige vergunningen voor monopreparaten of combinatiepreparaten. Voor deze vergunningen zijn in de samengestelde gegevens geen geregistreerde indicatieteksten of toedieningsvormen opgenomen.
| RVG-nummer | Productnaam | Status |
|---|---|---|
| RVG 118683//08514 | Trinordiol, dragees | Ingetrokken |
| RVG 115388 | Desogestrel/Ethinylestradiol STADA 150/30 microgram tabletten | Ingetrokken |
| RVG 116281 | Kosidina 0,075 mg/0,030 mg 21+7, tabletten | Ingetrokken |
| RVG 115232 | Leanova 0,15 mg/0,03 mg, omhulde tabletten | Ingetrokken |
| RVG 119603//12846 | Cilest 0,250/0,035 mg, filmomhulde tabletten | Ingetrokken |
Dit is een selectie van de 5 belangrijkste van in totaal 11 vergunningen. Ook de vaginale hulpmiddelen Circlet en NuvaRing (0,120 mg/0,015 mg per 24 uur) behoren tot de ingetrokken vergunningen.
Veiligheidsoverwegingen
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afgeleid uit relaties tussen geneesmiddel en ziekte, niet uit de officiële productinformatie):
- Hart- en vaatziekten: hypertensie, hartfalen
- Neurologisch en psychiatrisch: epilepsie, angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis
- Stofwisseling en endocrien: porfyrie (erfelijk), hyperglykemie, diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, hypercalciëmie (waaronder humorale hypercalciëmie bij maligniteit), bijnierschorsinsufficiëntie/ziekte van Addison, hypothyreoïdie (waaronder myxoedeem en congenitale hypothyreoïdie)
- Organen: nierziekte, leverziekte, galblaasziekte, pyoureter
- Overig: systemische lupus erythematodes (ook pediatrisch), astma (intrinsiek en allergisch), benigne prostaathyperplasie
Geneesmiddelinteracties: In totaal zijn 572 interacties gevonden. Voorbeelden van interacties van matig niveau zijn:
- Antidiabetica: acarbose, acetohexamide, albiglutide, alogliptine, chloorpropamide, dulaglutide, empagliflozine, glimepiride, glipizide, glibenclamide
- Antibiotica: doxycycline, amoxicilline, claritromycine
- Corticosteroïden: betamethason, budesonide, dexamethason
- Overig: chenodeoxycholzuur, eliglustat
Minder belangrijke interacties zijn onder andere ascorbinezuur en cimetidine.
Voor waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie zijn geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL) via het CBG-MEB.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling steunt alleen op een hoge modelscore (L5), zonder klinische studies of literatuur en zonder verifieerbaar mechanisme.
- Een verhoogd zinkgehalte in plasma is een laboratoriumbevinding en geen gangbaar behandeldoel.
- Alle Nederlandse vergunningen zijn ingetrokken.
- De veiligheidsscreening kan niet worden voortgezet omdat de productinformatie ontbreekt.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De waarschuwingen en contra-indicaties uit de bijsluiter of SmPC van het CBG-MEB ophalen en verwerken (blokkerend).
- Gegevens over het werkingsmechanisme verzamelen, bijvoorbeeld via DrugBank.
- Een systematische literatuurstudie naar het effect van oestrogenen op zinkwaarden in plasma.
- Beoordelen of er een klinische behoefte bestaat om een verhoogd zinkgehalte in plasma medicamenteus te behandelen.
- Nagaan of toedieningsroutes en doelgroep verenigbaar zijn met de voorspelde indicatie.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.