Esketamine
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 2 |
Inhoudsopgave
Esketamine: Van angststoornis naar agorafobie
Samenvatting in één zin
Esketamine was oorspronkelijk gekoppeld aan angststoornissen, neurotische stoornissen en dysthyme stoornis, en wordt klinisch al gebruikt bij therapieresistente depressie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij agorafobie. Daarvoor zijn geen klinische studies en geen publicaties beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde data; de voorspelling berust alleen op het model.
Snel overzicht
| Onderdeel | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis (volgens de kennisgraaf van TxGNN; er is geen goedgekeurde indicatietekst uit de Nederlandse registratie beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Agorafobie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,57% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geannuleerd) |
| Aantal vergunningen | 1 (geannuleerd) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme ontbreken in de voor dit rapport samengestelde data. Op basis van algemene kennis is esketamine een NMDA-receptorantagonist die de glutamaterge signaaloverdracht beïnvloedt. Het wordt al gebruikt bij therapieresistente depressie.
De oorspronkelijke indicaties (angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis) liggen in hetzelfde spectrum als agorafobie, dat zelf een angststoornis is. Een mogelijk mechanisme is snelle modulatie van angst- en vreescircuits. Dit is echter een hypothese: er zijn geen klinische gegevens die haar ondersteunen, en het ontbreken van mechanistische brongegevens verzwakt de onderbouwing verder.
Voor de tweede voorspelling, goedaardige paroxismale torticollis van de kindertijd (score 99,49%), is de aannemelijkheid laag. Het is een zeldzame, zelflimiterende kinderaandoening die verband houdt met migrainevarianten. Een duidelijk verband met NMDA-antagonisme is er niet, en bij zuigelingen zijn de veiligheidszorgen groot. De hoge score weerspiegelt waarschijnlijk nabijheid in de kennisgraaf en geen aangetoonde biologische relatie.
Bewijs uit klinische studies
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Er is momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 118733//22550 | Ketanest-S 5, oplossing voor injectie 5 mg/ml (status: geannuleerd) | Niet beschikbaar | Niet beschikbaar |
Veiligheidsoverwegingen
Voor waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie zijn geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter via het CBG-MEB.
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (afgeleid uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de productteksten): vaatziekte en arterioveneus hemangioom/malformatie.
- Geneesmiddelinteracties: 90 interacties gevonden. Voorbeelden uit de gegevens:
- Ernstig (Major): diethylpropion, fenfluramine, mazindol, fentermine, cafeïne.
- Matig (Moderate): onder andere morfine (ook liposomaal), opium, loperamide, difenoxine, difenoxylaat, dronabinol, nabilon, metoclopramide, scopolamine en diverse nasale corticosteroïden en efedrine (nasaal).
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- Er is uitsluitend een modelvoorspelling (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of literatuur. De enige Nederlandse vergunning is geannuleerd en officiële veiligheidsinformatie ontbreekt, wat een blokkerend hiaat is voor verdere veiligheidsbeoordeling. Agorafobie kan als onderzoeksvraag worden gehouden; de voorspelling voor goedaardige paroxismale torticollis van de kindertijd wordt als onwaarschijnlijk beoordeeld.
Om verder te gaan is nodig:
- Waarschuwingen en contra-indicaties ophalen uit de SmPC/bijsluiter via het CBG-MEB.
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen (bijvoorbeeld uit DrugBank).
- Systematisch zoeken naar klinische studies en literatuur over esketamine bij agorafobie en andere angststoornissen.
- Actuele registratiestatus van esketamineproducten in Nederland (ook via EMA, indien centraal geautoriseerd) en beschikbare toedieningsroutes in kaart brengen.
- Een veiligheidsplan opstellen voor risico’s zoals dissociatie, cardiovasculaire effecten en interacties met CZS-depressiva en opioïden.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.