Epirubicin
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 7 |
Inhoudsopgave
Epirubicine: van borstkanker naar primair pulmonair lymfoom
Samenvatting in het kort
Epirubicine is een anthracycline-chemotherapeuticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij borstkanker. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij primair pulmonair lymfoom (lymfoom dat in de long ontstaat). Hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies en 6 publicaties gevonden, en geen daarvan toont werkzaamheid van epirubicine bij deze aandoening aan.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Borstkanker (borstcarcinoom / borstneoplasma) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Primair pulmonair lymfoom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,71% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (geschrapte) registratie |
| Aantal handelsvergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
De oorspronkelijke indicatie is afgeleid uit de kennisgraaf van TxGNN (PrimeKG). De vergunningsgegevens bevatten geen indicatietekst.
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn voor dit rapport niet beschikbaar. Epirubicine behoort tot de anthracyclines. Deze klasse remmen topo-isomerase II en grijpen in op het DNA (intercalatie), waardoor delende tumorcellen afsterven. Het is een epimeer van doxorubicine, en de werkzaamheid bij borstkanker is aangetoond.
Doxorubicine-achtige middelen vormen de basis van CHOP-achtige schema’s bij agressief B-cellymfoom. Mechanistisch is het daarom aannemelijk dat epirubicine ook bij een lymfoom in de long werkzaam zou kunnen zijn. Dit blijft een redenering op klasseniveau. Voor epirubicine zelf bij primair pulmonair lymfoom is geen direct bewijs gevonden. De gevonden publicaties gaan over andere schema’s (zoals R-CHP en VEBEP), over een algemeen overzicht van epirubicine of over casuïstiek.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 7686469 | 1993 | Review | Drugs | Overzicht van epirubicine. Vergelijkbare responspercentages en overleving als doxorubicine bij o.a. borstkanker. Geen specifieke gegevens over longlymfoom. |
| 36237246 | 2022 | Casus + review | Translational Cancer Research | Casus van MALT-lymfoom van de pleura, vaak gemist. Geen gegevens over epirubicine. |
| 1866500 | 1991 | Casus (non-Hodgkinlymfoom van de long) | Revista de Investigación Clínica | Beschrijving van één patiënt met een primair non-Hodgkinlymfoom in de long. Geen bewijs voor epirubicine. |
| 39192408 | 2024 | Cohort | Zhongguo Shi Yan Xue Ye Xue Za Zhi | Retrospectieve analyse van primair extranodaal DLBCL in het rituximab-tijdperk. Klinische kenmerken en prognostische factoren. Geen epirubicine-specifieke gegevens. |
| 10526668 | 1999 | Cohort | The Cancer Journal | Intensief VEBEP-schema plus bestraling bij gevorderde ziekte van Hodgkin. Ander lymfoomtype. |
| 40728626 | 2025 | Cohort | Annals of Hematology | Pola-R-CHP als eerstelijnsbehandeling bij 117 DLBCL-patiënten. Bevat geen epirubicine. |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 103859 | Epirubicinehydrochloride Fresenius Kabi 2 mg/ml, oplossing voor injectie of infusie | Niet vermeld | Niet vermeld |
Deze vergunning (CBG-MEB) is doorgehaald. Er is geen geldige registratie van epirubicine in de voor dit rapport samengestelde gegevens.
Cytotoxiciteit
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Cytotoxiciteitsclassificatie | Conventioneel cytotoxisch (anthracycline) |
| Risico op beenmergsuppressie | Hoog (neutropenie en trombocytopenie komen voor in de contra-indicatiesignalen van de kennisgraaf) |
| Emetogeniciteit | Matig tot hoog, afhankelijk van de dosis |
| Te monitoren items | Volledig bloedbeeld, lever- en nierfunctie, hartfunctie (o.a. LVEF) |
| Bescherming bij hanteren | Ja, volgens de richtlijnen voor het hanteren van cytotoxische middelen |
Raadpleeg voor details de waarschuwingen en voorzorgen in de SmPC.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicatiesignalen uit de kennisgraaf (geen bijsluitertekst): leverfalen en leverziekte, nierziekte, galblaasziekte, trombocytopenie, neutropenie, agranulocytose, myocardinfarct, hartstilstand, geleidingsstoornissen van het hart, cardiomyopathie (ook hypertrofisch), endomyocardiale fibrose, overige myocardaandoeningen, hemoglobinopathie, pyoureter en stomatitis.
- Geneesmiddelinteracties: er zijn 578 interacties gevonden. Voorbeelden van belangrijke (major) interacties zijn cimetidine en dolasetron. Voorbeelden van matige interacties zijn clarithromycine, levofloxacine, bupropion, famotidine, loperamide, minocycline, naltrexon en pioglitazon. Minocycline-achtige voorbeelden in de lijst zijn niet uitputtend. Metronidazol is een kleine (minor) interactie.
Officiële waarschuwingen en contra-indicaties uit de bijsluitertekst ontbreken in de voor dit rapport samengestelde gegevens. Raadpleeg daarvoor de SmPC.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust vooral op het model (score 99,71%) en op klassenlogica. Er zijn geen klinische studies, en de gevonden publicaties tonen geen werkzaamheid van epirubicine bij primair pulmonair lymfoom aan.
- De Nederlandse vergunning is bovendien doorgehaald. In de huidige lymfoompraktijk worden schema’s met rituximab en andere combinaties gebruikt, waarmee epirubicine zou moeten concurreren.
Om verder te gaan is nodig:
- Epirubicine-specifieke klinische of retrospectieve gegevens bij pulmonaal lymfoom of agressief B-cellymfoom.
- Gegevens over het werkingsmechanisme van epirubicine.
- De SmPC van epirubicine (CBG-MEB/EMA) voor officiële waarschuwingen en contra-indicaties.
- Een beoordeling van het cardiotoxiciteitsrisico, met name bij patiënten die eerder anthracyclines kregen.
- Duidelijkheid over de beschikbaarheid van het product in Nederland, aangezien de enige vergunning is doorgehaald.
Aanvullende opmerking: de voor dit rapport samengestelde gegevens bevatten ook andere voorspelde indicaties met sterker bewijs, met name kleincellig longcarcinoom (meerdere fase 2- en fase 3-studies, waaronder een gerandomiseerde fase 3-studie NCT00003606). Dit verdient een afzonderlijke beoordeling.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.