Duloxetine
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
- Duloxetine
- Duloxetine: Van unipolaire depressie naar benigne paroxismale torticollis van de kindertijd
Duloxetine: Van unipolaire depressie naar benigne paroxismale torticollis van de kindertijd
Samenvatting in één zin
Duloxetine is een serotonine-noradrenalineheropnameremmer (SNRI), oorspronkelijk gebruikt bij onder meer unipolaire depressie, angststoornissen en fibromyalgie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij benigne paroxismale torticollis van de kindertijd. Hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden: de voorspelling berust uitsluitend op een computermodel.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Unipolaire depressie (verder o.a. majeure depressieve stoornis, angststoornis, fibromyalgie, myofasciaal pijnsyndroom, vrouwelijke stressincontinentie) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Benigne paroxismale torticollis van de kindertijd |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,85% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geen geldige vergunning) |
| Aantal vergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Voor deze stof zijn momenteel geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar. Duloxetine remt de heropname van serotonine en noradrenaline, en de werkzaamheid bij depressie en pijnklachten is vastgesteld. Een mogelijk verband met de voorspelde aandoening is daarom hooguit indirect.
Benigne paroxismale torticollis van de kindertijd wordt gerelateerd aan migrainevarianten. Serotonerge en noradrenerge modulatie speelt een rol bij migraine- en pijnroutes. Dit is echter speculatief en door geen enkele studie onderbouwd.
De hoge score (0,998) weerspiegelt waarschijnlijk vooral associaties in de kennisgraaf van het model, niet een aangetoond mechanisme. Bovendien gaat het om een patiëntenpopulatie van zuigelingen en jonge kinderen, wat bij duloxetine aanzienlijke veiligheidsvragen oproept.
Klinisch trialbewijs
Momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuurbewijs
Momenteel geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 118228 | Duloxetine Sandoz 60 mg, harde maagsapresistente capsules (status: doorgehaald) | Harde maagsapresistente capsule | – |
Er is geen geldige vergunning meer bij het CBG-MEB. Raadpleeg voor actuele productinformatie de SmPC en de bijsluiter van eventuele andere duloxetinepreparaten, bijvoorbeeld via EMA-procedures.
Veiligheidsaspecten
- Aandoeningen met een mogelijke contra-indicatie (uit de kennisgraaf, niet uit de productinformatie): hypertensie, orthostatische hypotensie, posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom, multipele systeematrofie, epilepsie, bipolaire stoornis en andere majeure affectieve stoornissen, leveraandoeningen (waaronder levercirrose, leververvetting en hepatitis), galblaasaandoeningen, hyperglykemie, middelenmisbruik/-afhankelijkheid, stollingsstoornissen, hoekafsluitingsglaucoom, maligne neurolepticasyndroom, SIADH (inclusief nefrogeen syndroom van inadequate antidiurese) en serotoninesyndroom.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal 381 interacties bekend. Voorbeelden van ernstige (Major) interacties zijn bupropion, lorcaserine, diethylpropion, dolasetron en dexfenfluramine. Voorbeelden van matige interacties zijn epinefrine, morfine, acetylsalicylzuur en cimetidine. Daarnaast zijn er lichte interacties, onder meer met famotidine, ranitidine en rabeprazol.
- Pediatrische populatie: de voorspelde indicatie betreft zuigelingen, waarvoor geen veiligheidsgegevens zijn. Dit vormt een zwaarwegend punt van zorg.
Raadpleeg voor de officiële waarschuwingen en contra-indicaties de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken).
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Er is voor deze voorspelde indicatie geen enkel klinisch of literatuurbewijs (L5), de mogelijke mechanistische link is speculatief en de doelgroep (zuigelingen) brengt grote veiligheidsrisico’s met zich mee. Bovendien is er in Nederland geen geldige vergunning meer.
Voor een eventueel vervolg is nodig:
- Gegevens over het werkingsmechanisme van duloxetine, om een mechanistische link te kunnen beoordelen.
- Een beoordeling van de officiële productinformatie (SmPC/bijsluiter) op waarschuwingen en contra-indicaties.
- Preklinisch of observationeel onderzoek dat een verband met de migrainegerelateerde pathofysiologie van deze aandoening onderbouwt.
- Een pediatrische veiligheidsbeoordeling vóór elke verdere stap.
Opmerking over andere voorspellingen: voor andere voorspelde indicaties van duloxetine is wel bewijs gevonden. Bij obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) gaat het om bewijsniveau L2 en de aanbeveling “Proceed with Guardrails”. Daar zijn een dubbelblinde gecontroleerde studie naar duloxetine-augmentatie bij therapieresistente OCS (PMID 27811556), een open-label studie (PMID 25637377) en een afgeronde fase 4-studie (NCT00464698, n=20) beschikbaar. Voor agorafobie is er indirect bewijs (L3) uit studies bij paniekstoornis. Deze twee indicaties verdienen voor verder onderzoek meer prioriteit dan de hier beoordeelde voorspelling.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.