Dorzolamide
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Dorzolamide: Van open-hoekglaucoom naar primair erfelijk glaucoom
Samenvatting
Dorzolamide is een oogdruppel die de oogdruk verlaagt en wordt gebruikt bij open-hoekglaucoom en oculaire hypertensie. Het TxGNN-model voorspelt dat het ook werkzaam kan zijn bij primair erfelijk glaucoom. Voor deze specifieke indicatie zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden. De voorspelling berust dus uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Open-hoekglaucoom en oculaire hypertensie (afkomstig uit de kennisgraaf van TxGNN, omdat de vergunningsteksten geen indicatie bevatten) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Primair erfelijk glaucoom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,99% |
| Bewijsniveau | L5 (alleen modelvoorspelling) |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties |
| Aantal vergunningen | 5 (alle doorgehaald) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Dorzolamide remt het enzym koolzuuranhydrase II in de ciliairlichaampjes van het oog. Daardoor wordt er minder kamerwater aangemaakt en daalt de oogdruk. De gegevens die voor dit rapport zijn samengesteld bevatten geen gedetailleerde beschrijving van het werkingsmechanisme. De bovenstaande uitleg is een algemene farmacologische beschrijving. De doelwitten die voor dorzolamide zijn vastgelegd, zijn de koolzuuranhydrasen CA1, CA7, CA12 en CA14.
Primair erfelijk glaucoom is, net als open-hoekglaucoom, een aandoening waarbij een verhoogde oogdruk de oogzenuw kan beschadigen. Een middel dat de kamerwaterproductie vermindert, is daarom in theorie ook hier bruikbaar. Deze redenering is echter niet door studies of literatuur onderbouwd. De hoge modelscore kan ook het gevolg zijn van de sterke overlap met de al bekende glaucoomindicatie.
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd voor primair erfelijk glaucoom.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar voor primair erfelijk glaucoom.
Informatie over de Nederlandse markt
Alle vijf de vergunningen zijn doorgehaald. Er is op dit moment geen geldige vergunning voor dorzolamide als enkelvoudig middel of in combinatie.
| RVG-nummer | Productnaam | Status |
|---|---|---|
| RVG 118454//17618 | Trusopt 20 mg/ml, oogdruppels, oplossing | Doorgehaald |
| RVG 116882//33660 | Cosopt conserveermiddelvrij, oogdruppels, oplossing, flacon voor eenmalig gebruik 20 mg/ml + 5 mg/ml | Doorgehaald |
| RVG 119854//33660 | Cosopt conserveermiddelvrij, oogdruppels, oplossing, flacon voor eenmalig gebruik 20 mg/ml + 5 mg/ml | Doorgehaald |
| RVG 117915//33660 | Cosopt conserveermiddelvrij, oogdruppels, oplossing, flacon voor eenmalig gebruik 20 mg/ml + 5 mg/ml | Doorgehaald |
| RVG 116218//33660 | Cosopt conserveermiddelvrij, oogdruppels, oplossing, flacon voor eenmalig gebruik 20 mg/ml + 5 mg/ml | Doorgehaald |
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (geen bijsluitertekst): In de kennisgraaf van TxGNN zijn de volgende aandoeningen als contra-indicatie gekoppeld aan dorzolamide. Dit zijn waarschijnlijk vooral effecten van de timololcomponent in combinatiepreparaten, en deze lijst vervangt niet de officiële productinformatie.
- diabetes mellitus en diabetische ketoacidose
- hypoglykemie
- myasthenia gravis en andere aandoeningen van de neuromusculaire overgang
- hyperthyreoïdie, ziekte van Graves en thyreotoxicose
- atrioventriculair blok
- longemfyseem en bronchiale aandoeningen
- anafylaxie
- Interacties: De interactiegegevens bevatten alleen de farmacologische doelwitten van dorzolamide (CA1, CA7, CA12, CA14). Er zijn geen klinisch relevante geneesmiddelinteracties vastgelegd.
De officiële waarschuwingen en contra-indicaties staan in de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL). Raadpleeg deze voor volledige veiligheidsinformatie. De SmPC-gegevens van het CBG-MEB konden voor dit rapport niet worden verwerkt.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- Voor primair erfelijk glaucoom is geen enkel klinisch of literatuurbewijs gevonden (L5). De voorspelling berust alleen op het model.
- Er is bovendien geen geldige Nederlandse handelsvergunning meer.
De andere voorspellingen met sterk bewijs, zoals open-hoekglaucoom, vallen binnen de reeds bekende indicatie. Ze vormen daarom geen echt herpositioneringsbewijs.
Om verder te gaan is nodig:
- Gerichte literatuur- en trialsearch naar dorzolamide bij erfelijke of kinderglaucoomvormen
- De SmPC en bijsluiter van het CBG-MEB verwerken voor een volledige veiligheidsbeoordeling
- Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen vanuit DrugBank
- Beoordeling van de toedieningsroute en de beschikbaarheid van een geregistreerd product in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.