Digoxin
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 6 |
Inhoudsopgave
Digoxine: Van atriumfibrilleren naar Prinzmetal-angina
Samenvatting in één zin
Digoxine is een hartglycoside dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij atriumfibrilleren en digitalisintoxicatie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij Prinzmetal-angina, maar er zijn 0 klinische studies en slechts 1 publicatie (een algemeen overzichtsartikel zonder directe link met digoxine) die deze richting ondersteunen. De voorspelling berust vrijwel uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Atriumfibrilleren; digitalisintoxicatie (op basis van de kennisgraaf; in de gegevens voor deze rapportage is geen geregistreerde indicatietekst beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Prinzmetal-angina |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,81% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) registraties |
| Aantal registraties | 1 (0 geldig, 1 doorgehaald) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling (on)aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme van digoxine zijn in de voor dit rapport samengestelde gegevens niet beschikbaar. Op basis van algemeen bekende farmacologie remt digoxine het Na⁺/K⁺-ATPase, waardoor de intracellulaire calciumconcentratie stijgt. Dit geeft een positief inotroop effect en een vagomimetisch effect, dat de AV-geleiding vertraagt. Dit verklaart de werking bij atriumfibrilleren.
Prinzmetal-angina (vasospastische angina) wordt veroorzaakt door spasmen van de kransslagaders en wordt standaard behandeld met calciumantagonisten en nitraten. Een hogere calciumconcentratie in gladde spiercellen van de vaatwand zou theoretisch eerder vasoconstrictie bevorderen dan tegengaan. Het mechanisme ondersteunt de voorspelling dus niet. De hoge modelscore (0,998) lijkt uitsluitend op grafen-gebaseerde associaties te berusten.
Ook de overige voorspelde indicaties (o.a. duodenumobstructie, duodenumulcus, duodenogastrische reflux, hypoalfalipoproteïnemie en een als verouderd gemarkeerde term voor gevoeligheid voor ischemische beroerte) hebben geen aannemelijk mechanistisch fundament en geen klinisch bewijs.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 10736610 | 1999 | Review | Acta physiologica et pharmacologica Bulgarica | Algemeen overzicht van chronofarmacologie en de invloed daarvan op antihypertensieve behandeling; geen directe evidentie voor digoxine bij Prinzmetal-angina |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 120674//01363 (doorgehaald) | Lanoxin 250, tabletten 0,250 mg | Niet beschikbaar | Niet beschikbaar |
Er is geen geldige registratie van digoxine bij het CBG-MEB in de gegevens opgenomen; de enige registratie is doorgehaald.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties (uit de kennisgraaf, niet uit de productinformatie): nierziekte, kaliumtekort, hypercalciëmie, nefrocalcinose, stoornissen in het fosformetabolisme, myocardinfarct en coronaire trombose, cor pulmonale, Wolff-Parkinson-White-syndroom, sinusknoopsyndroom (inclusief familiaire vorm), ventriculair fibrilleren, hypertrofische cardiomyopathie (inclusief familiaire vorm), atrioventriculair blok, myxoedeem en hypothyreoïdie (inclusief congenitale vorm), myocarditis, constrictieve pericarditis, restrictieve cardiomyopathie, hemoglobinopathie en pyoureter.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 363 interacties gevonden. Voorbeelden van matige interacties: acarbose, rabeprazol, doxycycline, epinefrine, hydrocortison, metformine, amfotericine B, bupropion, triamcinolon, acetylsalicylzuur, dexamethason, betamethason, tetracycline en calciumfosfaat. Voorbeelden van geringe interacties: albiglutide, hyoscyamine, atropine en glycopyrronium.
Voor volledige veiligheidsinformatie, waaronder waarschuwingen, raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- Er is geen klinisch of literatuurbewijs voor digoxine bij Prinzmetal-angina (bewijsniveau L5), en het bekende werkingsmechanisme pleit eerder tegen dan voor toepassing. Digoxine heeft bovendien een smalle therapeutische breedte, en de enige Nederlandse registratie is doorgehaald.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Veiligheidsinformatie uit de SmPC van het CBG-MEB (waarschuwingen en contra-indicaties), die nu ontbreekt en een blokkerende leemte vormt
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank
- Preklinisch of mechanistisch onderzoek dat een rol van digoxine bij coronaire vasospasme aannemelijk maakt
- Een beoordeling van de huidige beschikbaarheid van digoxine-producten op de Nederlandse markt
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.