Dapoxetine
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 3 |
Inhoudsopgave
Dapoxetine: Van voortijdige zaadlozing naar migraine
Samenvatting in één zin
Dapoxetine is een kortwerkende selectieve serotonineheropnameremmer (SSRI), oorspronkelijk gebruikt voor de behandeling van voortijdige zaadlozing (premature ejaculatie). Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij migraine, maar er zijn 0 klinische studies en slechts 2 publicaties (geen direct dapoxetine-specifiek bewijs voor migraine) beschikbaar.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Voortijdige zaadlozing (premature ejaculatie); psychologische dyspareunie |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Migraine (migraine disorder) |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,34% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (vergunning ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 1 |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Dapoxetine is een kortwerkende SSRI die de heropname van serotonine via de serotonintransporter (SERT, gen SLC6A4) remt. Gegevens over het precieze werkingsmechanisme zijn in de voor dit rapport verzamelde data niet beschikbaar; de beschrijving berust op de bekende klasse-eigenschappen van SSRI’s.
Serotonerge signalering speelt een rol in de pathofysiologie van migraine, en sommige SSRI’s en andere serotonerge middelen zijn onderzocht voor migrainepreventie. Deze koppeling is echter afgeleid op klasseniveau: er zijn geen dapoxetine-specifieke migrainegegevens. Bovendien is het farmacokinetische profiel van dapoxetine (snelle aanvang, korte halfwaardetijd, ontworpen voor gebruik op afroep) slecht geschikt voor chronische profylaxe.
Naast migraine voorspelt het model ook dysthymie (persistente depressieve stoornis, score 99,14%) en migraine met hersenstamaura (score 99,11%). Voor beide zijn geen studies of literatuur gevonden (bewijsniveau L5).
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 33998993 | 2022 | Review | Current Neuropharmacology | Overzicht van off-label gebruik van SSRI’s, onder meer bij migraine; niet specifiek voor dapoxetine |
| 23504864 | 2013 | Observationeel/cohort | Urologia | Therapietrouw bij dapoxetine bij voortijdige zaadlozing; betreft de oorspronkelijke indicatie, niet migraine |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 108200 | Priligy 60 mg filmomhulde tabletten | Filmomhulde tablet | Niet beschikbaar in de gegevens |
Deze vergunning is doorgehaald; er is momenteel geen geldige vergunning bij het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
- Geneesmiddelinteracties: In de verzamelde data is één farmacologische interactie vermeld: dapoxetine bindt aan de serotonintransporter (SERT, SLC6A4). Dit is het beoogde doelwit en geen klassieke geneesmiddel-geneesmiddelinteractie. Als SSRI geldt een theoretisch risico op serotonerge effecten bij combinatie met andere serotonerge middelen (zoals triptanen, vaak gebruikt bij migraine); dit moet aan de hand van de SmPC worden beoordeeld.
Raadpleeg voor overige veiligheidsinformatie (waarschuwingen en contra-indicaties) de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken).
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust vrijwel uitsluitend op modelscores en klasse-niveau redenering; er zijn geen klinische studies en geen dapoxetine-specifieke migrainegegevens. De Nederlandse vergunning is bovendien doorgehaald, en het farmacokinetische profiel past slecht bij migraineprofylaxe.
Om verder te gaan is nodig:
- Veiligheidsinformatie uit de SmPC/bijsluiter (waarschuwingen en contra-indicaties), die in de huidige data ontbreekt en eerst nodig is voor veiligheidsscreening
- Gegevens over het werkingsmechanisme van dapoxetine (bijv. via DrugBank)
- Preklinisch of klinisch bewijs voor dapoxetine bij migraine
- Beoordeling van de farmacokinetische geschiktheid (korte halfwaardetijd) voor migraineprofylaxe
- Duidelijkheid over de regelgevende status na de doorhaling van RVG 108200
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.