Cyclopentolate
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 3 |
Inhoudsopgave
Cyclopentolate: Van cycloplegie naar caudaequinasyndroom
Samenvatting in één zin
Cyclopentolate is een anticholinergisch middel (muscarine-antagonist) dat oorspronkelijk wordt gebruikt voor cycloplegie (tijdelijke verlamming van de oogaccommodatie). Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij het caudaequinasyndroom, maar hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden. De voorspelling berust uitsluitend op een computermodel.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Cycloplegie |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Caudaequinasyndroom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,54% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken registraties |
| Aantal handelsvergunningen | 1 (ingetrokken) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport verzamelde data. Op basis van bekende informatie is cyclopentolate een muscarine-antagonist (anticholinergicum). De werkzaamheid bij cycloplegie is bewezen, en mechanistisch zou het toepasbaar kunnen zijn bij blaasfunctiestoornissen.
Anticholinergica kunnen overactiviteit van de blaasspier (detrusor) verminderen. Dit is relevant voor de blaasdisfunctie die bij het caudaequinasyndroom voorkomt. Het caudaequinasyndroom is echter een chirurgisch spoedgeval door zenuwwortelcompressie; de primaire behandeling is decompressie. Behandeling van blaasklachten zou hooguit aanvullend zijn.
Bovendien bestaat cyclopentolate alleen als oogdruppel. Er is geen vastgestelde systemische toedieningsroute voor dit gebruik. De hoge score (0,995) is een computationele voorspelling zonder ondersteunend klinisch bewijs.
Overige voorspelde indicaties (ter volledigheid):
| Rang | Ziekte | TxGNN-score | Bewijsniveau | Opmerking |
|---|---|---|---|---|
| 2 | Neurogene blaas (term verouderd in de ontologie) | 99,40% | L5 | Antimuscarinica zijn een standaardklasse bij neurogene detrusoroveractiviteit, maar goedgekeurde middelen zoals oxybutynine en tolterodine bestaan al. De term moet eerst naar een actuele term worden omgezet (bijv. neurogene detrusoroveractiviteit). |
| 3 | Prikkelbaredarmsyndroom | 99,27% | L5 | Antispasmodica zoals dicyclomine en hyoscyamine worden gebruikt. Systemische blootstelling aan cyclopentolate brengt risico op anticholinerge en CZS-bijwerkingen (bijv. psychose, ataxie, vooral bij kinderen). Er bestaan gevestigde alternatieven. |
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 108488//06851 | Cyclogyl, 1%, oogdruppels, oplossing | Oogdruppels, oplossing | Niet beschikbaar (vergunning ingetrokken) |
Voor zover bekend is deze enige vergunning ingetrokken; er is geen geldige registratie bij het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
Voor dit middel zijn in de verzamelde data geen gegevens over waarschuwingen, contra-indicaties uit de productinformatie of geneesmiddelinteracties beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter voor veiligheidsinformatie.
Contra-indicaties uit de kennisgraaf (niet gebaseerd op productteksten): Op basis van verbanden in de TxGNN-kennisgraaf (PrimeKG) wordt het middel in verband gebracht met de volgende aandoeningen als mogelijke contra-indicatie. Deze lijst is geen vervanging van de officiële productinformatie.
- Hoge bloeddruk / hypertensie
- Diabetes mellitus en diabetische ketoacidose
- Goedaardige prostaatvergroting
- Hartziekten, hart- en vaatziekten, coronaire hartziekte, plotselinge hartstilstand en geleidingsstoornissen van het hart
- Hoekafsluitingsglaucoom (gesloten kamerhoek)
- Hyperthyreoïdie, ziekte van Graves en thyreotoxicose
- Arteriosclerose en atherosclerose
- Hersenletsel en hersenaandoeningen
- Downsyndroom
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing: De voorspellingen berusten uitsluitend op een computermodel (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of literatuur. Cyclopentolate bestaat alleen als oogdruppel, de enige Nederlandse vergunning is ingetrokken, en voor de voorspelde indicaties bestaan al gevestigde alternatieven.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Productinformatie (waarschuwingen en contra-indicaties) van het CBG-MEB ophalen en verwerken; dit is een blokkerende gegevenslacune voor de veiligheidsscreening
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen (bijv. via DrugBank)
- Beoordelen of een systemische toedieningsroute of formulering haalbaar en veilig is
- De verouderde ziekteterm “neurogene blaas” omzetten naar een actuele term vóór verdere evaluatie
- Een gerichte literatuur- en trialsearch uitvoeren voor de voorspelde indicaties
- De vergelijking met reeds goedgekeurde alternatieven (bijv. oxybutynine, tolterodine, dicyclomine) onderbouwen
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.