Clarithromycin
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 5 |
Inhoudsopgave
- Clarithromycin
- Claritromycine: Van bacteriële luchtweginfecties naar polyklonaal hyperviscositeitssyndroom
Claritromycine: Van bacteriële luchtweginfecties naar polyklonaal hyperviscositeitssyndroom
Samenvatting in één zin
Claritromycine is een macrolide-antibioticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij bacteriële infecties, zoals middenoorontsteking, longontsteking en sinusitis. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij polyklonaal hyperviscositeitssyndroom, maar voor deze voorspelling zijn geen klinische studies en geen publicaties beschikbaar; het is uitsluitend een modelvoorspelling.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Bacteriële infecties (o.a. middenoorontsteking, longontsteking, sinusitis maxillaris; afgeleid uit de kennisgraaf, want de geregistreerde indicatietekst ontbreekt) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Polyklonaal hyperviscositeitssyndroom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,35% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties (ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 2 (beide doorgehaald) |
| Aanbevolen besluit | Hold (aanhouden) |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme van claritromycine zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport verzamelde data. Op basis van bekende informatie is claritromycine een macrolide-antibioticum, is de werkzaamheid bij bacteriële infecties van de luchtwegen bekend, en heeft het mogelijk immunomodulerende en ontstekingsremmende eigenschappen.
Theoretisch zouden effecten op de cytokineproductie en op de activiteit van B-cellen en plasmacellen kunnen samenhangen met toestanden met verhoogde globulinen. Er is in de verzamelde data echter geen mechanistische of klinische onderbouwing voor deze link. De hoge score weerspiegelt waarschijnlijk vooral netwerkgelijkenis in het model en geen aangetoond effect. De overeenkomst met de oorspronkelijke indicaties is nog niet beoordeeld.
Overzicht van andere voorspelde indicaties
| Rang | Voorspelde indicatie | Score | Bewijsniveau | Opmerking |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Polyklonaal hyperviscositeitssyndroom | 99,35% | L5 | Geen studies |
| 2 | Hyperamylasemie | 99,35% | L5 | Eén casuïstiek (2004), geen steun voor werkzaamheid |
| 3 | Congenitale analbuminemie | 99,21% | L5 | Geen plausibel mechanisme |
| 4 | Punctata epitheliale keratoconjunctivitis | 99,11% | L4 | Indirect bewijs, biologisch het meest plausibel |
| 5 | Bloedgroepincompatibiliteit | 99,07% | L5 | Geen mechanisme of studies |
Van deze vijf voorspellingen is punctata epitheliale keratoconjunctivitis het best onderbouwd: macroliden worden gebruikt bij meibomklierdisfunctie en blefaritis vanwege hun ontstekingsremmende en antibacteriële werking. Het bijbehorende artikel (PMID 38472959, 2024) moet in zijn geheel worden beoordeeld voordat conclusies mogelijk zijn.
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd voor polyklonaal hyperviscositeitssyndroom.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar voor polyklonaal hyperviscositeitssyndroom.
Informatie over de Nederlandse markt
Beide vergunningen zijn doorgehaald (CBG-MEB). Er zijn geen actieve registraties. Doseringsvorm en geregistreerde indicatietekst zijn niet beschikbaar in de verzamelde data.
| RVG-nummer | Productnaam | Status |
|---|---|---|
| RVG 113261 | Claritromycine Fair-Med 500 mg filmomhulde tabletten | Doorgehaald |
| RVG 110766 | Panclamox 40 / 500 / 1000 mg, maagsapresistente tablet / filmomhulde tablet / filmomhulde tablet | Doorgehaald |
Veiligheidsoverwegingen
Voor waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie zijn in de verzamelde data geen gegevens beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter.
Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (geen productteksten): de kennisgraaf koppelt claritromycine aan onder meer de volgende aandoeningen. Dit zijn modelgegevens en geen officiële labeltekst:
- Hartritme: lange-QT-syndroom, torsades de pointes, ventriculaire tachycardie (waaronder catecholaminerge polymorfe en infantiele vormen)
- Lever en galwegen: leverfalen, leverziekte, galblaasziekte, cholestase (waaronder benigne recidiverende en familiaire intrahepatische cholestase)
- Stofwisseling: porfyrie (waaronder erfelijke vormen) en porfyrinestofwisselingsziekte
- Nieren: nierziekte, pyoureter
- Spier en zenuw: myasthenia gravis (ook bij volwassenen) en aandoeningen van de neuromusculaire overgang
- Darm: Clostridium difficile-colitis, perinatale necrotiserende enterocolitis
- Bot: osteoporose (ook postmenopauzaal), botbreuk
- Infecties: infectieuze mononucleosis, chronisch Epstein-Barr-virussyndroom
Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 1.143 interacties gevonden. Voorbeelden van interacties met niveau Majeur:
- Abemaciclib
- Fentanyl
- Acalabrutinib
Voorbeelden van matige interacties zijn paclitaxel, tramadol, nifedipine, adenosine, abirateron en ethinylestradiol. Een volledige beoordeling van interacties is nodig vóór elk gebruik.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold (aanhouden)
Onderbouwing:
- Voor de hoogst gerangschikte voorspelling (polyklonaal hyperviscositeitssyndroom) zijn geen klinische studies of literatuur beschikbaar. Het bewijsniveau is L5 (alleen modelvoorspelling). Bovendien zijn beide Nederlandse vergunningen doorgehaald en ontbreken veiligheidsgegevens uit de productinformatie.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De productinformatie (SmPC) van CBG-MEB ophalen en analyseren op waarschuwingen en contra-indicaties (blokkerend voor de veiligheidsscreening)
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen, bijvoorbeeld uit DrugBank
- Een systematisch literatuuronderzoek naar claritromycine en hyperglobulinemische toestanden
- Als onderzoeksvraag: het volledige artikel PMID 38472959 beoordelen en macroliden bij punctata keratoepitheliopathie nader onderzoeken
- Een beoordeling van de QT-verlenging en de interactierisico’s (o.a. CYP3A4-substraten) voor elke beoogde patiëntengroep
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.