Ciprofibrate
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Ciprofibraat: Van hypertriglyceridemie naar hyperlipoproteïnemie
Samenvatting in één oogopslag
Ciprofibraat is een fibraat dat oorspronkelijk wordt gebruikt voor de behandeling van hypertriglyceridemie en familiaire gecombineerde hyperlipidemie. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij hyperlipoproteïnemie, waarbij geen geregistreerde klinische studies en 20 publicaties deze richting ondersteunen. De voorspelde indicatie ligt dicht bij de oorspronkelijke indicaties, dus het gaat nauwelijks om echte herpositionering. De handelsvergunning in Nederland is bovendien doorgehaald.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Hypertriglyceridemie en familiaire gecombineerde hyperlipidemie (volgens de kennisgraaf; de tekst van de geregistreerde indicatie is niet beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Hyperlipoproteïnemie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,97% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde (ingetrokken) vergunning |
| Aantal vergunningen | 1 (0 geldig, 1 doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de voor dit rapport samengestelde data. Op basis van bekende informatie is ciprofibraat een PPAR-alfa-agonist uit de klasse van de fibraten. Het verlaagt triglyceriden en verhoogt HDL-cholesterol.
Hyperlipoproteïnemie overlapt direct met de oorspronkelijke indicaties (hypertriglyceridemie en familiaire gecombineerde hyperlipidemie). De voorspelde indicatie is daarom in wezen een uitbreiding van het bestaande gebruik en geen echte herpositionering. De literatuur beschrijft effecten op lipiden en lipoproteïnen, ook in vergelijking met bezafibraat en fenofibraat.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen klinische studies geregistreerd voor hyperlipoproteïnemie.
Bij de bredere indicatie hyperlipidemie (rang 6) is wel één studie geregistreerd, maar die onderzoekt niet ciprofibraat zelf:
| Studienummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT01480687 | Fase 4 | Onbekend | 52 | Visolie versus ciprofibraat bij hypertensieve patiënten met hypertriglyceridemie; de studie evalueert met name visolie en levert dus geen direct bewijs |
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 8831920 | 1996 | Klinische studie | Atherosclerosis | Ciprofibraat is werkzaam bij type IIa, IIb en IV; verlaagt totaal cholesterol, triglyceriden, apoB en LDL |
| 9015467 | 1996 | Vergelijkende studie | Postgraduate Medical Journal | Ciprofibraat 100 mg versus bezafibraat met vertraagde afgifte bij 174 patiënten met type II-hyperlipidemie |
| 12915663 | 2003 | Klinische studie | J Clin Endocrinol Metab | Bij type IIb: sterke daling van VLDL-subklassen en stimulatie van HDL-gemedieerde cholesterolefflux (n=10) |
| 3994783 | 1985 | Dubbelblinde vergelijking | Atherosclerosis | Ciprofibraat 100 mg versus fenofibraat 300 mg: beide verlagen TC, LDL, VLDL en apoB en verhogen HDL |
| 6753860 | 1982 | Dubbelblinde RCT | Atherosclerosis | Placebogecontroleerd bij type II-hypercholesterolemie (n=20); lipidenwaarden daalden, goed verdragen |
| 2289217 | 1990 | Multicenterstudie | Clinical Therapeutics | Italiaanse studie bij 127 patiënten: significante daling van lipiden en stijging van HDL en apoA-I |
| 6951582 | 1982 | Dosis-responsstudie | Atherosclerosis | 50, 100 en 200 mg bij 50 patiënten; sterkste effect bij 200 mg |
| 17414592 | 2007 | Klinische studie | Am J Ther | Bij type IV: daling van non-HDL-cholesterol en triglyceriden, stijging van HDL |
| 3318453 | 1987 | Review | Am J Med | Overzicht van fibraten (bezafibraat, ciprofibraat, fenofibraat) op lipiden en lipoproteïnen |
| 15547649 | 2004 | Klinische studie | Angiology | Oplosbare adhesiemoleculen bij diabetische en niet-diabetische patiënten met gecombineerde hyperlipoproteïnemie en het effect van ciprofibraat |
Marktinformatie Nederland
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 111600 | Ciprofibraat Amdipharm 100 mg tabletten | Niet vermeld | Niet vermeld (vergunning doorgehaald) |
Er is geen geldige vergunning meer bij het CBG-MEB. De enige vergunning is doorgehaald.
Veiligheidsoverwegingen
Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) voor veiligheidsinformatie.
De samengestelde data bevatten voor interacties alleen een farmacologische koppeling met het doelwit PPAR-alfa (PPARA); er zijn geen geneesmiddelinteracties met een gradatie vermeld.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Hyperlipoproteïnemie ligt zeer dicht bij de oorspronkelijke indicaties, dus de voorspelling is plausibel maar biedt weinig nieuwe herpositioneringswaarde. Het bewijs bestaat uit oudere, kleine studies met vooral surrogaateindpunten, er zijn geen geregistreerde studies met ciprofibraat, en de Nederlandse handelsvergunning is doorgehaald.
Om verder te gaan is nodig:
- Het ontbrekende veiligheidsdossier (waarschuwingen en contra-indicaties) uit de SmPC/bijsluiter van het CBG-MEB, dat een blokkerende leemte vormt voor de veiligheidsscreening
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld via DrugBank)
- Een beoordeling of heroverweging van het product zinvol is, gezien de beschikbare alternatieven (statines, andere fibraten) en de ingetrokken vergunning
- Actuele klinische gegevens, bij voorkeur gerandomiseerd, met klinische eindpunten in plaats van alleen lipidenwaarden
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.