Cefuroxime
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Cefuroxim: Van bacteriële infecties naar urineweginfectie
Samenvatting in één zin
Cefuroxim is een cefalosporine-antibioticum van de tweede generatie, oorspronkelijk gebruikt bij onder andere middenoorontsteking, longontsteking en meningitis. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij urineweginfectie, met 5 klinische studies en 20 publicaties die in de samengestelde gegevens bij deze richting zijn gevonden. Dit is feitelijk vrijwel een geregistreerd of bijna geregistreerd gebruik (pyelonefritis, urineweginfectie) en geen echte herpositionering.
Opmerking: de voorspelling met de hoogste TxGNN-score (hyperamylasemie, 99,76%) heeft geen enkel bewijs en geen plausibele werking. Voor de beoordeling is daarom de voorspelling met het meeste bewijs gekozen: urineweginfectie (rang 6, score 99,62%).
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Infectieuze otitis media, bacteriële pneumonie, bacteriële meningitis, gonorroe e.a. (uit de kennisgraaf; de geregistreerde indicatietekst is niet beschikbaar) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Urineweginfectie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,62% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaalde registraties |
| Aantal handelsvergunningen | 2 (beide doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Proceed with Guardrails (doorgaan met waarborgen) |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar in de samengestelde gegevens. Op basis van bekende informatie is cefuroxim een bèta-lactamantibioticum dat de celwandsynthese van bacteriën remt. De werkzaamheid bij luchtweg- en andere bacteriële infecties is aangetoond, en mechanistisch is het toepasbaar op urineweginfecties.
Cefuroxim is werkzaam tegen veelvoorkomende verwekkers van urineweginfecties, zoals E. coli en Klebsiella. Overzichtsartikelen over cefuroximaxetil beschrijven het gebruik bij deze infecties. De indicatie ontbreekt in de lijst van oorspronkelijke indicaties, maar de biologische plausibiliteit is sterk.
Er is geen fase 3-RCT voor werkzaamheid gevonden. De beschikbare studies zijn niet-gefaseerd, fase 1 (vroeg), fase 4 (ingetrokken) of observationeel.
Klinisch trialbewijs
| Trialnummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT04616352 | N.v.t. | Afgerond | 973 | Effect van ongeschikte therapie met cefuroxim bij gehospitaliseerde volwassenen met pyelonefritis; waarschijnlijk observationeel |
| NCT01507974 | N.v.t. | Afgerond | 220 | Preventieve antibiotica in het kraambed bij zwangeren met recidiverende urineweginfecties |
| NCT05577273 | N.v.t. | Onbekend | 1000 | Antibioticaprofylaxe bij verwijdering van de urinekatheter ter voorkoming van urineweginfecties |
| NCT02789579 | Vroege fase 1 | Onbekend | 150 | Preventieve antimicrobiële behandeling vóór minimaal invasieve urinewegsteenoperatie |
| NCT02009098 | Fase 4 | Ingetrokken | 0 | Antibioticaprofylaxe bij postpartum infecties na keizersnede; geen deelnemers, dus geen bewijs |
Literatuurbewijs
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 38215770 | 2024 | Gerandomiseerde studie | Lancet Infect Dis | De-escalatie van antipseudomonale bèta-lactams bij Enterobacterales-bacteriëmie |
| 2689345 | 1989 | Gerandomiseerde vergelijking | Infection | Aztreonam versus cefuroxim bij gramnegatieve infecties van de hogere urinewegen |
| 41693075 | 2026 | Systematische review | Pharmacotherapy | Orale bèta-lactams bij gecompliceerde urineweginfecties vergeleken met TMP/SMX en fluorochinolonen |
| 8799689 | 1996 | Review | Drugs | Antibacteriële activiteit, farmacokinetiek en therapeutische werkzaamheid van cefuroximaxetil |
| 18611587 | 1994 | Review | Int J Antimicrob Agents | Cefuroximaxetil: eerste breed gebruikte cefalosporine van de tweede generatie |
| 6349019 | 1983 | Review | Ther Drug Monit | Antimicrobiële activiteit, farmacologie en klinische werkzaamheid van cefuroxim |
| 6344037 | 1983 | Review | Pharmacotherapy | Werkingsmechanisme, spectrum, farmacokinetiek en bijwerkingen van cefuroxim |
| 20027983 | 2009 | Review/richtlijn | Harefuah | Diagnose en behandeling van eerste urineweginfectie bij kinderen |
| 39005695 | 2024 | Cohort/microbiologie | Infect Dis Clin Microbiol | Verwekkers van thuis opgelopen urineweginfecties en risicofactoren voor ESBL |
| 35733866 | 2022 | Propensity-gematcht cohort | Front Med | Carbapenemprofylaxe rond transplantatie en risico op vroege urineweginfectie bij niertransplantatie |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 116889 | Cefuroxim SUN 500 mg, filmomhulde tabletten | Niet beschikbaar | Niet beschikbaar (vergunning doorgehaald) |
| RVG 117330 | Ximaract 50 mg, poeder voor oplossing voor injectie | Niet beschikbaar | Niet beschikbaar (vergunning doorgehaald) |
Beide vergunningen zijn doorgehaald. Er is momenteel geen geldige monopreparaatregistratie in de gegevens van het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties/aandoeningen met aandachtspunten (uit de kennisgraaf, niet uit de bijsluitertekst): nierziekte, pyoureter, leverziekte, galblaasziekte, bloedstollingsstoornissen, Clostridium difficile-colitis, perinatale necrotiserende enterocolitis en aangeboren protrombinedeficiëntie.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal 190 interacties gevonden. De weergegeven interacties zijn van matig niveau, onder meer met:
- zuurremmers: famotidine, ranitidine, cimetidine, nizatidine, omeprazol, esomeprazol, lansoprazol, dexlansoprazol, pantoprazol, rabeprazol;
- antacida: aluminiumhydroxide, calciumcarbonaat, magnesiumcarbonaat, magnesiumhydroxide, magnesiumoxide, magaldraat;
- aminoglycosiden: kanamycine, neomycine;
- balsalazide.
Voor waarschuwingen en contra-indicaties volgens de productinformatie: raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL).
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Proceed with Guardrails (doorgaan met waarborgen)
Onderbouwing:
- Cefuroxim heeft een sterke biologische plausibiliteit en een gevestigde rol bij urineweginfecties, ondersteund door afgeronde grote studies en meerdere reviews. Het bewijs bestaat echter uit studies zonder fase 3-RCT, en de Nederlandse vergunningen zijn doorgehaald.
Om verder te gaan is nodig:
- Raadplegen van de SmPC en bijsluiter van het CBG-MEB voor waarschuwingen en contra-indicaties (momenteel een blokkerend gegevenshiaat).
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld uit DrugBank).
- Controle van lokale resistentiepatronen (bijvoorbeeld ESBL) en beschikbaarheid van alternatieve middelen.
- Duidelijkheid over de marktbeschikbaarheid, aangezien alleen doorgehaalde registraties bekend zijn.
- Eventueel een gerandomiseerde vergelijkende studie of een systematische analyse van bestaande vergelijkende data.
Overige voorspellingen (ter informatie)
| Voorspelde indicatie | Score | Bewijsniveau | Beslissing | |——|——|——|——| | Suppuratieve otitis media | 99,56% | L4 | Onderzoeksvraag (grotendeels al geregistreerd; nieuw is chronische vorm, alleen microbiologisch bewijs) | | Peptostreptococcus-infectie | 99,72% | L4 | Onderzoeksvraag (alleen indirect in-vitrobewijs uit 1981, beperkte anaerobe dekking) | | Hyperamylasemie | 99,76% | L5 | Hold (geen plausibele werking, geen bewijs) | | Polyklonaal hyperviscositeitssyndroom | 99,76% | L5 | Hold | | Congenitale analbuminemie | 99,74% | L5 | Hold | | Bloedgroepincompatibiliteit | 99,65% | L5 | Hold (valse literatuurmatch) | | Premaligne hematologische aandoening | 99,60% | L5 | Hold | | Monoklonale gammopathie | 99,57% | L5 | Hold (literatuur gaat over infecties bij neutropenie, niet over de aandoening zelf) | | Hematologische aandoening met perifere neuropathie | 99,55% | L5 | Hold |
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.