Cefazolin
| Bewijsniveau: L4 | Voorspelde indicaties: 8 |
Inhoudsopgave
Cefazolin: Van bacteriële pneumonie naar infectieuze otitis media
Samenvatting in één zin
Cefazolin is een eerstegeneratie-cefalosporine-antibioticum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij bacteriële infecties zoals bacteriële pneumonie, cholangitis en endocarditis. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij infectieuze otitis media, maar hiervoor zijn geen geregistreerde klinische studies en slechts 2 publicaties met beperkte relevantie beschikbaar (een casusrapport en een overzichtsartikel). De voorspelling berust vrijwel uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Bacteriële pneumonie (en o.a. cholangitis, endocarditis, bacteriële artritis) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Infectieuze otitis media |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,44% |
| Bewijsniveau | L4 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (vergunning ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 1 (0 geldig, 1 ingetrokken) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Er zijn voor dit rapport geen gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme beschikbaar in de database. Op basis van algemene kennis is cefazolin een eerstegeneratie-cefalosporine dat de celwandsynthese van bacteriën remt via binding aan penicilline-bindende eiwitten (PBP’s). Het is actief tegen grampositieve kokken, zoals streptokokken en methicillinegevoelige Staphylococcus aureus (MSSA).
De oorspronkelijke indicaties (o.a. pneumonie door streptokokken en stafylokokken, endocarditis) betreffen bacteriële infecties met dezelfde grampositieve verwekkers die ook bij otitis media een rol kunnen spelen. Dat maakt de voorspelling mechanistisch plausibel.
De aannemelijkheid is echter beperkt. De werking tegen Haemophilus influenzae en Moraxella catarrhalis, twee andere belangrijke verwekkers van otitis media, is beperkt, en er is geen orale toedieningsvorm. Het enige recente bewijs (2025) is een casus van pediatrisch Gradenigo-syndroom, waarbij cefazolin onderdeel was van een gecombineerd empirisch schema met ceftazidim. Het effect van cefazolin zelf kan daaruit niet worden afgeleid.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 39567876 | 2025 | Casusrapport/-serie | Ann Otol Rhinol Laryngol | Pediatrisch Gradenigo-syndroom (complicatie van acute otitis media); cefazolin als onderdeel van empirische combinatie met ceftazidim, effect van cefazolin afzonderlijk niet vast te stellen |
| 3742953 | 1986 | Review | Clinical Pharmacy | Beheer van het Stevens-Johnson-syndroom; otitis media komt slechts voor als achtergrond bij de beschreven patiënt, geen direct bewijs voor cefazolin |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 57366 | Cefazoline CF, poeder voor oplossing voor injectie 500 mg en 1 g | Poeder voor oplossing voor injectie (volgens productnaam) | Niet beschikbaar; vergunning is doorgehaald |
Veiligheidsoverwegingen
De volgende informatie is afkomstig uit de kennisgraaf en niet uit de bijsluitertekst:
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf: bloedstollingsziekte, Clostridium difficile-colitis, perinatale necrotiserende enterocolitis en aangeboren protrombinedeficiëntie.
- Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 154 interacties gevonden. Matige interacties zijn gemeld met de aminoglycosiden kanamycine, neomycine en streptomycine, en met picosulfaat. Voor andere stoffen (o.a. amfotericine B, acetylsalicylzuur, metformine, omeprazol, morfine) is het niveau onbekend.
Raadpleeg voor volledige veiligheidsinformatie (waarschuwingen en contra-indicaties) de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter via het CBG-MEB. Deze gegevens ontbreken in de data voor dit rapport.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De hoge modelscore (99,44%) wordt niet ondersteund door klinisch bewijs: er zijn geen geregistreerde studies en de literatuur bevat geen directe gegevens over cefazolin bij otitis media. Bovendien is de enige Nederlandse vergunning ingetrokken, en zijn er voor otitis media gangbare, goed onderbouwde alternatieven (zoals amoxicilline-gebaseerde behandelingen).
- Voor aanverwante voorspellingen met meer literatuur (o.a. suppurative otitis media, met een vergelijkende studie uit 1982 waarin cefazolin als comparator diende) geldt dat het bewijs oud en beperkt is.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De SmPC- en bijsluitergegevens van het CBG-MEB (waarschuwingen, contra-indicaties), aangezien dit onderdeel nu ontbreekt en de veiligheidsscreening blokkeert
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank
- Moderne klinische gegevens over werkzaamheid en weefselpenetratie (middenoor), bij voorkeur gerandomiseerd
- Beoordeling van de praktische toepasbaarheid, gezien de uitsluitend parenterale toediening en de ingetrokken vergunning in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.