Betaxolol
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Betaxolol: Van open-hoekglaucoom naar primair erfelijk glaucoom
Samenvatting in één zin
Betaxolol is een selectieve bèta-1-adrenerge blokker die oorspronkelijk wordt gebruikt bij hoge bloeddruk, open-hoekglaucoom en oculaire hypertensie. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij primair erfelijk glaucoom, maar er zijn momenteel geen klinische studies en geen publicaties die deze richting ondersteunen.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Hypertensie, open-hoekglaucoom en oculaire hypertensie (afkomstig uit de kennisgraaf; de vergunningstekst bevat geen indicatie) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Primair erfelijk glaucoom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,74% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (vergunning ingetrokken) |
| Aantal vergunningen | 1 |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling redelijk?
Betaxolol is een bèta-1-selectieve adrenerge antagonist. Gegevens over het werkingsmechanisme zijn in de voor dit rapport samengestelde data niet beschikbaar. Op basis van algemene kennis verlaagt betaxolol de oogdruk door de productie van kamerwater in het corpus ciliare te verminderen.
Primair erfelijk glaucoom (bijvoorbeeld vormen gekoppeld aan MYOC, CYP1B1 of OPTN) wordt eveneens gekenmerkt door een verhoogde oogdruk. Een drukverlagend mechanisme is daarom biologisch aannemelijk.
Dit is echter alleen een mechanistische afleiding. De hoge TxGNN-score (0,997) is een modelvoorspelling die waarschijnlijk vooral wordt gedreven door de bekende glaucoomindicaties van het middel, en niet door onafhankelijk bewijs. Bovendien zijn bèta-blokkers doorgaans minder effectief bij congenitaal of vroeg beginnend erfelijk glaucoom, waar de oorzaak vaak ligt in het trabeculaire netwerk of een afwijkende aanleg van de kamerhoek en waar chirurgie meestal de eerstelijnsbehandeling is. Bij kinderen moet ook zorgvuldig worden gelet op systemische bèta-blokkerbijwerkingen (bradycardie, bronchospasme).
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 116531//11307 | Betoptic, oogdruppels, oplossing 5 mg/ml | Oogdruppels (oplossing) | Niet vermeld; vergunning ingetrokken |
Het enige bekende product in de data is niet langer op de markt: de vergunning is doorgehaald. Er zijn geen geldige vergunningen bij het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties uit de kennisgraaf (afgeleid uit de TxGNN-kennisgraaf, niet uit de officiële productinformatie):
- Luchtwegen: astma (waaronder allergisch en intrinsiek astma), longemfyseem, bronchiale aandoeningen
- Hart: atrioventriculair blok en atrioventriculaire dissociatie
- Stofwisseling: diabetes mellitus, diabetische ketoacidose, hypoglykemie
- Neuromusculair: myasthenia gravis en aandoeningen van de neuromusculaire overgang
- Bijnier en tumoren: feochromocytoom, sympathisch paragangliom, tumoren van de bijnier, het hart, het duodenum en de dunne darm
- Lever, nieren en galblaas: lever-, nier- en galblaasaandoeningen, pyoureter
- Huid: psoriasis, parapsoriasis
- Psychiatrisch: angststoornis, neurotische stoornis, dysthyme stoornis
- Geneesmiddelinteracties: in totaal zijn 207 interacties gevonden. De meeste getoonde interacties zijn van matig niveau, onder andere met epinefrine, hydrocortison, hyoscyamine, bupropion, triamcinolon, morfine, atropine, dexamethason, betamethason, acetohexamide, budesonide en diverse calciumzouten. Interacties van laag niveau zijn onder meer acetylsalicylzuur, aluminiumhydroxide en attapulgiet.
Voor officiële waarschuwingen en contra-indicaties dient de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) te worden geraadpleegd, aangezien de productinformatie van het CBG-MEB niet beschikbaar was.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs berust uitsluitend op een modelvoorspelling (L5) zonder klinische studies of literatuur. Het product is in Nederland niet meer geregistreerd, en bèta-blokkers zijn bij erfelijk glaucoom, vooral op jonge leeftijd, doorgaans minder effectief en vaak niet eerstelijns.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- Productinformatie van het CBG-MEB (waarschuwingen en contra-indicaties) om de veiligheidsscreening te kunnen uitvoeren
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank
- Preklinisch of klinisch bewijs voor effectiviteit bij specifieke vormen van erfelijk glaucoom
- Beoordeling van de toedieningsroute (oogdruppels) en de veiligheid bij kinderen
- Een beoordeling van de herintroductie of beschikbaarheid van een geregistreerd product in Nederland
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.