Atomoxetine
| Bewijsniveau: L3 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Atomoxetine: Van ADHD naar specifieke ontwikkelingsstoornis
Samenvatting in één zin
Atomoxetine is een selectieve noradrenalineheropnameremmer die oorspronkelijk wordt gebruikt voor de behandeling van aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD). Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij specifieke ontwikkelingsstoornis, waarvoor momenteel geen klinische studies en 13 publicaties beschikbaar zijn. Deze publicaties gaan vooral over ADHD bij begeleidende ontwikkelingsproblemen, niet over een direct effect op de ontwikkelingsstoornis zelf.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Specifieke ontwikkelingsstoornis |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,998% |
| Bewijsniveau | L3 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken registraties (geen geldige vergunning) |
| Aantal vergunningen | 1 (ingetrokken) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme zijn voor dit rapport niet beschikbaar in de samengestelde data. Atomoxetine is bekend als selectieve noradrenalineheropnameremmer, die aandacht en executieve functies bij ADHD verbetert.
Specifieke ontwikkelingsstoornissen (bijvoorbeeld leerstoornissen) komen vaak samen met ADHD voor. Een symptoomverbetering is daarom denkbaar via de ADHD-component, en niet via een direct effect op het onderliggende leerdeficit. De beschikbare literatuur beschrijft ADHD-uitkomsten bij neurobiologische ontwikkelingscomorbiditeit (autisme, leerstoornissen), maar geen werkzaamheid op de ontwikkelingsstoornis zelf.
Bewijs uit klinisch onderzoek
Er zijn momenteel geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 39701638 | 2025 | Systematische review / netwerk-meta-analyse | The Lancet Psychiatry | Vergelijking van werkzaamheid en aanvaardbaarheid van farmacologische, psychologische en neurostimulatie-interventies voor ADHD bij volwassenen |
| 30653855 | 2019 | Systematische review / meta-analyse | Autism Research | Drie placebogecontroleerde RCT’s (241 kinderen): atomoxetine bij ADHD-symptomen bij autisme |
| 27721971 | 2016 | Review | Therapeutic Advances in Psychopharmacology | Werkzaamheid van atomoxetine bij ADHD met veelvoorkomende comorbiditeit |
| 35485452 | 2022 | Retrospectief cohort | Neuropsychopharmacology Reports | Factoren die samenhangen met de werkzaamheid van atomoxetine bij volwassen ADHD |
| 33012168 | 2021 | Observationeel (qEEG) | Clinical EEG and Neuroscience | Kwantitatief EEG bij ADHD en leerstoornissen bij kinderen |
| 39514707 | 2024 | Casusbeschrijving | J Dev Behav Pediatr | Teletherapie en medicatiebeheer bij ADHD met internaliserende symptomen en suïcidaliteit |
| 42675180 | 2026 | Neuroimaging-onderzoek | Nature Biomedical Engineering | Afwijkingen in structurele connectiviteit bij jongeren met ADHD voorspellen symptomen en behandelresultaat |
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 116879//100389 | Strattera 80 mg, harde capsules (ingetrokken) | Niet vermeld | Niet vermeld |
Er is geen geldige handelsvergunning meer bij het CBG-MEB in de samengestelde data.
Veiligheidsoverwegingen
Voor atomoxetine zijn in de kennisgrafiek (TxGNN/PrimeKG) contra-indicaties bij de volgende aandoeningen opgenomen. Dit betreft geen tekst uit de bijsluiter:
- Hart- en vaatziekten: hypertensie, orthostatische hypotensie, posturaal orthostatisch tachycardiesyndroom, hypotensie, coronaire hartziekte, myocardinfarct, beroerte/cerebrovasculaire aandoeningen, plotselinge hartstilstand, geleidingsstoornissen van het hart
- Psychiatrische aandoeningen: bipolaire stoornis, psychotische stoornissen, schizoaffectieve stoornis
- Neurologisch: epilepsie, multipele systeematrofie
- Lever en galwegen: leverziekte, galblaasziekte, hyperbilirubinemie, syndroom van Gilbert
- Overig: hemoglobinopathie, geslotenhoekglaucoom
Geneesmiddelinteracties: er zijn 222 interacties geregistreerd. Voorbeelden van ernstige (Major) interacties zijn cisapride en dolasetron. Voorbeelden van matige interacties zijn bupropion, claritromycine, cimetidine, famotidine, epinefrine en efedrine.
Raadpleeg de SmPC voor de officiële waarschuwingen en contra-indicaties.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing:
- Het bewijs betreft ADHD bij comorbide ontwikkelingsproblemen, niet de specifieke ontwikkelingsstoornis zelf. Er zijn geen geregistreerde studies, en het product heeft in Nederland geen geldige vergunning meer.
Om verder te gaan is nodig:
- Gegevens over het werkingsmechanisme
- Waarschuwingen en contra-indicaties uit de SmPC van het CBG-MEB (nu ontbrekend; blokkerend voor de veiligheidsscreening)
- Gerandomiseerde studies met uitkomsten op de ontwikkelingsstoornis zelf, naast ADHD-symptomen
- Een beoordeling van de status van de handelsvergunning in Nederland
Opmerking: andere voorspelde indicaties met meer klinisch bewijs, zoals het syndroom van Gilles de la Tourette (L2, Proceed with Guardrails), zijn in dit rapport niet uitgewerkt.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.