Articaine
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 4 |
Inhoudsopgave
Articaïne: Van lokale anesthesie naar jicht
Samenvatting in één zin
Articaïne is een lokaal anestheticum van het amidetype dat vooral in de tandheelkunde wordt gebruikt. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij jicht, maar hiervoor zijn geen klinische studies en geen publicaties gevonden. Het is een zuiver modelmatige voorspelling.
Snelle samenvatting
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Niet beschikbaar in de gegevens van het CBG-MEB (lokale anesthesie, o.a. in de tandheelkunde, is algemeen bekend gebruik) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Jicht |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,58% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Status op de Nederlandse markt | Alleen geschrapt (vervallen registraties) |
| Aantal registraties | 2 (beide geschrapt, geen geldige) |
| Aanbevolen besluit | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gedetailleerde gegevens over het werkingsmechanisme zijn momenteel niet beschikbaar. Bekend is dat articaïne een lokaal anestheticum van het amidetype is dat spanningsgevoelige natriumkanalen blokkeert.
Jicht wordt veroorzaakt door afzetting van uraatkristallen en door ontsteking via het NLRP3-inflammasoom. Blokkade van natriumkanalen werkt hier niet op in. Er is dus geen aangetoond mechanistisch verband. De hoge score (0,996) is uitsluitend gebaseerd op grafen in het model en wordt door geen enkele studie ondersteund.
Hooguit zou een lokaal anestheticum symptomatische pijnverlichting kunnen bieden bij ingrepen zoals gewrichtspunctie. Dat is geen ziektemodificerende behandeling.
Er zijn voor deze indicatie geen vergelijkbare ondersteunende gegevens. De overige voorspellingen in de data (exostose, allergische astma, intrinsieke astma) hebben eveneens bewijsniveau L4–L5 en zijn gezien de beschikbare gegevens niet overtuigender.
Klinisch trialbewijs
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Literatuurbewijs
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar voor jicht.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 102892 | LONCARTI 40/0,01 mg/ml oplossing voor injectie | Oplossing voor injectie | Niet beschikbaar (geschrapt) |
| RVG 103660 | CITOCARTIN 40/0,01 mg/ml, oplossing voor injectie | Oplossing voor injectie | Niet beschikbaar (geschrapt) |
Beide registraties zijn geschrapt. Er is momenteel geen geldige handelsvergunning voor articaïne in de gegevens van het CBG-MEB.
Veiligheidsoverwegingen
- Contra-indicaties volgens de kennisgraaf (PrimeKG, geen bijsluitertekst): hypertensie, nierziekte, leverziekte, galblaasziekte, diabetes mellitus en diabetische ketoacidose, coronaire hartziekte, hartinfarct, hartgeleidingsstoornissen, plotselinge hartstilstand, cardiovasculaire ziekte, gedilateerde cardiomyopathie, hemoglobinopathie, geslotenkamerhoekglaucoom, myasthenia gravis en andere neuromusculaire aandoeningen, butyrylcholinesterasedeficiëntie, hyperthyreoïdie (ziekte van Graves, thyreotoxicose) en de ziekte van Parkinson. Dit zijn signalen uit een model en geen officiële contra-indicaties.
- Geneesmiddelinteracties: er zijn 13 interacties gevonden.
- Ernstig (Major): nitriet (salpeterigzuur/”nitrous acid”).
- Matig (Moderate): liposomale morfine, benzocaïne (topisch), lidocaïne (oogheelkundig en topisch), oxybuprocaïne (oogheelkundig), cinchocaïne (topisch) en tetracaïne (oogheelkundig en topisch). Dit zijn grotendeels andere lokale anesthetica.
- Licht (Minor): hyaluronidase.
- Overgevoeligheid: de gevonden publicaties gaan over allergie voor lokale anesthetica (overgevoeligheid voor de geneesmiddelklasse) en niet over behandeling van astma. Zij wijzen eerder op een veiligheidsaspect bij atopische patiënten. Formuleringen met epinefrine bevatten daarnaast vaak sulfietconserveermiddelen, wat een aandachtspunt is bij astmapatiënten.
Raadpleeg voor volledige veiligheidsinformatie de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken), aangezien de waarschuwingen en contra-indicaties uit de bijsluiter van het CBG-MEB niet beschikbaar waren.
Conclusie en vervolgstappen
Besluit: Hold
Onderbouwing: Er is geen klinisch of literatuurbewijs en geen aannemelijk mechanistisch verband tussen natriumkanaalblokkade en jicht. De voorspelling berust alleen op een model (L5). Bovendien zijn alle Nederlandse registraties geschrapt en ontbreken de veiligheidsgegevens uit de bijsluiter, wat een blokkerend hiaat is.
Om verder te gaan is nodig:
- De bijsluitertekst (SmPC/PIL) van het CBG-MEB downloaden en analyseren op waarschuwingen en contra-indicaties.
- Gegevens over het werkingsmechanisme aanvullen, bijvoorbeeld uit DrugBank.
- Preklinisch of klinisch bewijs voor een effect op jicht, of een duidelijke onderbouwing waarom een rol uitsluitend als procedurele pijnstilling (bijv. gewrichtspunctie) zou gelden.
- Vaststellen of er een route- en doseringsverenigbaarheid is met de beoogde indicatie.
- Opheldering over de status van de geschrapte handelsvergunningen als verdere ontwikkeling wordt overwogen.
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.