Apraclonidine
| Bewijsniveau: L5 | Voorspelde indicaties: 1 |
Inhoudsopgave
Apraclonidine: Van open-hoekglaucoom naar primair erfelijk glaucoom
Samenvatting in één zin
Apraclonidine is een geneesmiddel in oogdruppels dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij open-hoekglaucoom. Het TxGNN-model voorspelt dat het mogelijk werkzaam is bij primair erfelijk glaucoom, maar er zijn momenteel geen klinische studies en geen publicaties die deze richting ondersteunen. De voorspelling berust uitsluitend op het model.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Open-hoekglaucoom |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Primair erfelijk glaucoom |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,88% |
| Bewijsniveau | L5 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen ingetrokken registraties |
| Aantal vergunningen | 1 (ingetrokken) |
| Aanbevolen beslissing | Hold |
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Voor dit geneesmiddel is in de voor dit rapport verzamelde data geen gedetailleerde informatie over het werkingsmechanisme beschikbaar. Op basis van bekende informatie is apraclonidine een alfa-2-adrenerge agonist. Deze klasse verlaagt de oogdruk door de productie van kamerwater te verminderen. De werkzaamheid bij open-hoekglaucoom is aangetoond (kortdurend, aanvullend gebruik), en mechanistisch zou een drukverlagend effect ook bij andere glaucoomvormen kunnen passen.
De relatie tussen de oorspronkelijke en de nieuwe indicatie is echter beperkt. Primair erfelijk glaucoom (bijvoorbeeld primair congenitaal glaucoom, vaak gekoppeld aan CYP1B1 of andere ontwikkelingsafwijkingen van de kamerhoek) wordt vooral veroorzaakt door structurele afwijkingen in de afvoerwegen en wordt meestal chirurgisch behandeld. De mechanistische link is daarom een aannemelijke afleiding op klasseniveau, geen aangetoond verband. De zeer hoge TxGNN-score is een computationele voorspelling en wordt waarschijnlijk opgeblazen door de overeenkomst met de bestaande glaucoomindicatie.
Bewijs uit klinische studies
Momenteel zijn er geen gerelateerde klinische studies geregistreerd.
Bewijs uit de literatuur
Momenteel is er geen gerelateerde literatuur beschikbaar.
Informatie over de Nederlandse markt
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 119048//16925 | Iopidine 5 mg/ml, oogdruppels, oplossing (ingetrokken) | Oogdruppels, oplossing | Niet beschikbaar in de verzamelde data |
Alle bekende registraties van dit middel in Nederland zijn ingetrokken (CBG-MEB). Er is dus geen geldige vergunning voor een enkelvoudig of gecombineerd product.
Veiligheidsoverwegingen
- Geneesmiddelinteracties: In totaal zijn 65 interacties gevonden. De belangrijkste:
- Ernstig (Major): methyleenblauw.
- Matig (Moderate), onder meer: loperamide, dronabinol, metoclopramide, morfine (ook liposomaal), nabilon, opium, papaverine, scopolamine, sibutramine, difenoxine, difenoxylaat, ethanol, amylnitriet, diazoxide, promethazine, epoprostenol, iloprost en selexipag.
- Contra-indicaties uit de kennisgraaf (geen productteksten): In de TxGNN-kennisgraaf zijn contra-indicatieverbanden gevonden met onder meer hypertensie, trombocytopenie, aplastische anemie (waaronder Diamond-Blackfan-anemie), neutropenie, agranulocytose, stollingsstoornissen, hyperlipidemie, cholestase, actieve maagzweer, intracerebrale bloeding, leukemie en scheurbuik. Deze gegevens zijn modelmatig en moeten worden geverifieerd aan de hand van de officiële productinformatie.
Waarschuwingen en contra-indicaties uit de officiële productinformatie waren niet beschikbaar. Raadpleeg de SmPC (Samenvatting van de Productkenmerken) en de bijsluiter (PIL) via het CBG-MEB.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Hold
Onderbouwing:
- De voorspelling berust alleen op het model (bewijsniveau L5), zonder klinische studies of publicaties. Het mechanisme van primair erfelijk glaucoom (structurele afvoerdefecten, meestal chirurgisch behandeld) maakt een klinisch voordeel van apraclonidine onzeker. Bovendien zijn alle Nederlandse registraties ingetrokken.
Om verder te gaan is het volgende nodig:
- De officiële productinformatie (SmPC/bijsluiter) van het CBG-MEB voor waarschuwingen en contra-indicaties; dit is een blokkerend gegevensgat voor de veiligheidsscreening.
- Gegevens over het werkingsmechanisme (bijvoorbeeld via DrugBank).
- Preklinisch of klinisch bewijs voor drukverlaging bij primair erfelijk glaucoom, met name bij kinderen, inclusief een beoordeling van pediatrische veiligheid.
- Beoordeling van de route- en toedieningscompatibiliteit en van de status van de Nederlandse registratie (heroverweging van de intrekking of alternatieve beschikbaarheid).
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.