Amiodarone
| Bewijsniveau: L1 | Voorspelde indicaties: 10 |
Inhoudsopgave
Amiodaron: Van ventriculaire fibrillatie naar ventriculaire tachycardie
Samenvatting in één zin
Amiodaron is een antiaritmicum dat oorspronkelijk wordt gebruikt bij ventriculaire fibrillatie. Het TxGNN-model voorspelt dat het werkzaam kan zijn bij ventriculaire tachycardie, waarvoor 18 klinische studies en 20 publicaties beschikbaar zijn. Het beste bewijs bestaat uit gerandomiseerde fase 3- en fase 4-studies. Deze indicatie ligt wel binnen het bekende gebruiksgebied van het middel en is dus geen echte herpositionering.
Snel overzicht
| Item | Inhoud |
|---|---|
| Oorspronkelijke indicatie | Ventriculaire fibrillatie (geen indicatietekst beschikbaar in de Nederlandse registratiegegevens) |
| Voorspelde nieuwe indicatie | Ventriculaire tachycardie |
| TxGNN-voorspellingsscore | 99,64% |
| Bewijsniveau | L1 |
| Marktstatus in Nederland | Alleen doorgehaald (geen geldige registratie) |
| Aantal handelsvergunningen | 1 (doorgehaald) |
| Aanbevolen beslissing | Proceed with Guardrails (doorgaan met waarborgen) |
Opmerking: voor de voorspelling met de hoogste rang (catecholaminerge polymorfe ventriculaire tachycardie, score 99,78%) ontbreekt klinisch bewijs (bewijsniveau L4, aanbeveling Hold). Dit rapport richt zich op ventriculaire tachycardie, omdat daarvoor het sterkste bewijs bestaat. Een overzicht van de andere voorspellingen staat onder “Conclusie en vervolgstappen”.
Waarom is deze voorspelling aannemelijk?
Gegevens over het werkingsmechanisme zijn voor dit rapport niet beschikbaar in de samengestelde data. Op basis van de bekende literatuur blokkeert amiodaron kaliumkanalen (waardoor de repolarisatie wordt verlengd), maar ook natrium- en calciumkanalen en bèta-adrenerge receptoren. Zo werkt het tegen zowel re-entry-aritmieën als getriggerde ventriculaire aritmieën.
Ventriculaire fibrillatie en ventriculaire tachycardie zijn nauw verwante levensbedreigende ventriculaire ritmestoornissen. Ventriculaire tachycardie gaat vaak over in ventriculaire fibrillatie. Het mechanisme van amiodaron is daarom direct van toepassing op beide aandoeningen. Het is binnen het bekende antiaritmische gebruik van het middel eerder een gevestigde indicatie dan een nieuwe.
Bewijs uit klinische studies
De volgende studies zijn de meest relevante (maximaal 10):
| Studienummer | Fase | Status | Inclusie | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| NCT00000531 | Fase 3 | Afgerond | Niet vermeld | AVID: antiaritmica (vooral amiodaron) versus implanteerbare defibrillator bij levensbedreigende ventriculaire aritmieën |
| NCT01401647 | Fase 3 | Afgerond | 3024 | Amiodaron, lidocaïne of placebo bij reanimatie buiten het ziekenhuis door VF/VT zonder pols |
| NCT00383799 | Fase 4 | Voortijdig beëindigd | 302 | PROCAMIO: i.v. amiodaron versus procaïnamide bij hemodynamisch goed verdragen tachycardie met breed QRS-complex |
| NCT03299517 | Fase 4 | Onbekend | 80 | Amiodaron versus lidocaïne bij stabiele ventriculaire tachycardie op de spoedeisende hulp |
| NCT00257959 | Fase 4 | Afgerond | 400 | OPTIC: amiodaron plus bètablokker versus bètablokker alleen versus sotalol ter voorkoming van ICD-shocks |
| NCT02830360 | Fase 4 | Afgerond | 416 | Katheterablatie versus antiaritmische medicatie na myocardinfarct met aanhoudende VT |
| NCT01097330 | Fase 3 | Voortijdig beëindigd | 12 | Katheterablatie versus amiodaron ter preventie van shocks bij ICD-patiënten met VT (zeer kleine studie) |
| NCT01722942 | Niet van toepassing | Onbekend | 1100 | CHAGASICS: amiodaron versus ICD bij Chagas-cardiomyopathie met niet-aanhoudende VT |
| NCT03734562 | Niet van toepassing | Afgerond | 180 | Substraatablatie versus antiaritmica bij ischemische cardiomyopathie met monomorfe VT |
| NCT02303639 | Fase 4 | Onbekend | 120 | Medicamenteuze antiaritmische behandeling versus radiofrequente ablatie bij ischemische VT |
Verschillende studies zijn voortijdig beëindigd of ingetrokken, of hadden zeer weinig deelnemers. De bevindingen hierboven betreffen de studieopzet; resultaten zijn niet in de data opgenomen.
Bewijs uit de literatuur
| PMID | Jaar | Type | Tijdschrift | Belangrijkste bevindingen |
|---|---|---|---|---|
| 27354046 | 2017 | RCT | European Heart Journal | PROCAMIO: gerandomiseerde vergelijking van i.v. procaïnamide en amiodaron bij goed verdragen tachycardie met breed QRS-complex |
| 20730062 | 2010 | Review | Vascular Health and Risk Management | Amiodaron als belangrijkste antiaritmische therapie voor het couperen en voorkomen van VF en VT |
| 36878200 | 2023 | Review | Cardiology | Overzicht van farmacotherapie bij ventriculaire aritmieën |
| 28900864 | 2017 | Review | Current Cardiology Reports | VT met ICD-shocks: wanneer medicamenteus behandelen en wanneer ablatie |
| 30084131 | 2018 | Cohortstudie | Emergency Medicine Australasia | Veiligheid en werkzaamheid van amiodaron door ambulancepersoneel bij stabiele VT |
| 9137212 | 1997 | Review | J Am Coll Cardiol | Overzicht van intraveneus amiodaron bij kwaadaardige en therapieresistente ventriculaire aritmieën |
| 41217320 | 2026 | Substudie (VANISH2) | J Am Coll Cardiol | Katheterablatie versus sotalol of amiodaron bij VT |
| 37380314 | 2023 | Onderzoek | JACC Clin Electrophysiol | VT- en ICD-therapielast bij katheterablatie versus geïntensiveerde antiaritmische therapie |
| 10666663 | 2000 | Review | Current Opinion in Cardiology | Overzicht van preventiestudies met amiodaron (o.a. EMIAT en CAMIAT) |
| 8258259 | 1993 | Casusbeschrijving | Clinical Pharmacy | Door amiodaron veroorzaakte schildklierstoornissen (veiligheidssignaal) |
Marktinformatie Nederland
| RVG-nummer | Productnaam | Toedieningsvorm | Goedgekeurde indicatie |
|---|---|---|---|
| RVG 117253 | Amiodaron HCl Aurobindo 200 mg, tabletten | Niet vermeld | Niet vermeld (registratie doorgehaald) |
Er is momenteel geen geldige registratie voor amiodaron in de data van het CBG-MEB die voor dit rapport is samengesteld. De enige vergunning is doorgehaald. Dit betekent niet dat amiodaron in Nederland niet verkrijgbaar is; andere producten kunnen via andere registraties (bijvoorbeeld EMA of andere RVG-nummers) beschikbaar zijn en moeten apart worden gecontroleerd.
Cytotoxiciteit
Niet van toepassing: amiodaron is geen antineoplastisch middel.
Veiligheidsoverwegingen
Voor deze data zijn geen gegevens uit de bijsluiter of SmPC beschikbaar. Raadpleeg de SmPC voor volledige veiligheidsinformatie.
- Aandoeningen die in de kennisgraaf (TxGNN) als contra-indicatie zijn gekoppeld (geen bijsluitertekst): lang-QT-syndroom (ook familiair), torsades de pointes, lever- en galblaasaandoeningen, geneesmiddelgeïnduceerd leverletsel, hypothyreoïdie en hyperthyreoïdie (inclusief myxoedeem, ziekte van Graves en thyreotoxicose), kaliumdeficiëntie, perifere neuropathie, interstitiële longziekte (waaronder eosinofiele pneumonie en overgevoeligheidspneumonitis), atrioventriculair blok, sinusknoopdisfunctie, oogzenuwontsteking en corneale afzettingen.
- Geneesmiddelinteracties: er zijn 397 interacties geregistreerd. Belangrijke (ernstige) voorbeelden zijn cisapride, claritromycine, clotrimazol, dolasetron, eliglustat, amfotericine B (alle varianten), agalsidase bèta, hydrocortison en dexamethason. Matige interacties zijn onder meer famotidine, cimetidine, aprepitant, budesonide en bisacodyl.
- Uit de literatuur: schildklierdisfunctie, longtoxiciteit en rabdomyolyse bij combinatie met statines en fluconazol.
Conclusie en vervolgstappen
Beslissing: Proceed with Guardrails (doorgaan met waarborgen)
Onderbouwing:
- Er zijn meerdere afgeronde fase 3- en fase 4-studies (waaronder AVID en een studie met 3024 deelnemers) en gerandomiseerd bewijs voor amiodaron bij ventriculaire tachycardie. Het gaat hier echter om een gevestigd antiaritmisch gebruik, niet om echte herpositionering.
- Het toxiciteitsprofiel (schildklier, long, lever, QT-verlenging) en de zeer grote aantallen interacties vereisen strikte waarborgen. ICD of ablatie moeten waar passend worden overwogen.
Om verder te gaan is nodig:
- Actuele SmPC-/bijsluitergegevens van het CBG-MEB over waarschuwingen en contra-indicaties, en bevestiging van de huidige registratiestatus in Nederland (de enige gevonden vergunning is doorgehaald)
- Gegevens over het werkingsmechanisme uit DrugBank
- Een monitoringplan (schildklier, longen, lever, ECG/QT) en een interactiecontrole voor gelijktijdig gebruikte middelen
- Een kritische beoordeling van de studieresultaten, met name de voortijdig beëindigde en kleine studies
Overzicht van de overige voorspellingen:
| Voorspelde indicatie | Score | Bewijsniveau | Aanbeveling | |——|——|——|——| | Catecholaminerge polymorfe ventriculaire tachycardie | 99,78% | L4 | Hold: eerstelijnsbehandeling is bètablokker met flecaïnide; geen amiodaronspecifiek bewijs | | Incessante ventriculaire tachycardie bij zuigelingen | 99,65% | L2 | Onderzoeksvraag: gerandomiseerde studie bij kinderen met gemengde aritmieën; veiligheid bij neonaten (schildklier, jodiumbelasting, hypotensie) vereist nauwgezette monitoring | | Obsoleet bundeltakblok | 99,58% | L5 | Hold: geen bewijs; term is verouderd, waarschijnlijk een ontologie-artefact | | Reumatoïde artritis | 99,40% | L5 | Hold: literatuur beschrijft alleen toxiciteit; waarschijnlijk fout-positief | | Brachydactylie-syndactylie-syndroom | 99,38% | L5 | Hold: geen bewijs of mechanisme | | Heparinecofactor-2-deficiëntie | 99,36% | L5 | Hold: geen bewijs of mechanisme | | Trichotillomanie | 99,30% | L5 | Hold: geen bewijs of mechanisme | | Colobomateuze microftalmie-rizomele dysplasie | 99,26% | L5 | Hold: geen bewijs of mechanisme | | Jicht | 99,19% | L5 | Hold: literatuur betreft alleen interacties en bijwerkingen |
Disclaimer
Deze inhoud is uitsluitend bedoeld voor onderzoeksdoeleinden en vormt geen medisch advies. Klinische validatie is vereist vóór elke klinische toepassing.